Block title
Block content

Adalet-i izafiye zulüm müdür? "Adalet-i mahza kabili tatbik ise adalet-i izafiyeye gidilmez, gidilse zulümdür." deniliyor. Hz. Ayşe ve arkadaşları katilleri bulmak için, aralarında belki masumların da bulunacağı kişileri cezalandırmak istemişlerdi?..

 
Cevap

Değerli Kardeşimiz;

Cemel Savaşı Hz. Ali (ra) ile Hz. Ayşe (r.anha) arasındaki bir içtihat savaşıdır. Hz. Osman (ra)’ı  şehit edenlerin cezalandırılması hususunda Hz. Ali (ra) adelet-i mahzayı esas alırken, muhalifleri olan Hz. Ayşe (r.anha), Zübeyir ve Talha (ra) adelat-i izafiyeyi esas almışlardır. Tarafların aralarındaki bu içtihat farklılığına siyasi fesat da girince savaş kaçınılmaz hale gelmiştir.

Adalet-i Mahza: Toplum için fert feda edilemez. Bir gemide dokuz cani bir masum olsa o gemi batırılamaz görüşünü savunuyor ki, bu aynı zamanda Kur’an’ın adalet anlayışıdır.

Adalet-i İzafiye: Toplumun selameti için ferdin hakkı feda edilebilir, anlayışıdır. Bu görüşe göre dokuz caninin cezalandırılması için bir masum feda edilebilir. Yalnız bu anlayış ancak adalet-i mahzanın uygulanmasının mümkün olmadığı yerde geçerlidir.

Hz. Osman’ı (ra) şehit eden güruh içinde masumların da bulunmasından dolayı, halife olarak İmam Ali (ra) kısas tatbik edemiyor; adalet-i mahzaya uygun olmadığını savunuyor. Muhalifler ise "adalet-i mahza ancak şeyheyn zamanında mümkündü, şimdi tatbiki kabil değildir" diyerek, toplumun sükuneti için o güruhu cezalandırmak gerekir fikrini savunuyorlardı. Yani aralarında böyle hukuki bir içtihat ihtilafı bulunuyor. Bu ihtilafın içine bazı münafık ve Yahudiler de fesat sokunca, içtihat savaşa dönüşüyor.

Cemel Savaşı'nda her iki taraf da makbul olmasından dolayı, onlar hakkında ileri geri konuşmak doğru değildir. Ehl-i sünnet alimleri her iki tarafta ölenleri cennetlik kabul etmişlerdir.

Kim haklı kim haksız meselesine girmek, sahabelere olan sevgi ve hürmeti zedeleyeceği için bütün Ehl-i sünnet alimleri ittifak ile bu konuda ileri geri konuşmayı men etmişler. Sırf tarihi olaylara bakıp işin hakiki suretini ve kader boyutunu görmeden hüküm vermeye kalkışmak sakıncalı olur.    

Selam ve dua ile...
Sorularla Risale Editör

Paylaş

Yorumlar

Uhrevi
Adalet- i mahza ancak şeyheyn zamanında mümkündü,şimdi tatbiki kabil değildir. Neden?
Yorum yapmak için Giriş Yapın ya da Üye olun.
Editor (Muaz)
Hazreti Ebubekir ve Ömer (ra) dönemleri hem Peygamber Efendimize ve vahye çok yakın, hem sahabe toplumu dış etkilerden temiz, hem değişik kültür ve örfler İslam içine girip siyasi ve sosyal karışıklığa sebebiyet vermemiş hem Hazreti Ebubekir ve Ömer (ra) şahsi faziletlerinin çok yüksek olması gibi bir çok neden o dönemi daha safi daha Kur'an'i yapıyor. Ama bu dönemden sonra İslam yayıldıkça değişik kültür ve örfler, siyasi ve sosyal çalkantılar, refah seviyesinin artmasından gelen gaflet gibi bir çok neden diğer dönemleri bu dönemden ayırıyor.
Yorum yapmak için Giriş Yapın ya da Üye olun.
Yükleniyor...