Block title
Block content

"Afâkî malûmat, yani hariçten, uzaklardan alınan malûmat, evham ve vesveselerden hâli olamıyor. Amma, bizzat vicdanî bir şuura mahal olan enfüsî ve dahilî malûmat ise, evham ve ihtimallerden temizdir. Binaenaleyh, merkezden muhite,.." İzah?

 
Cevap

Değerli Kardeşimiz;

Allah’ın varlığına ve birliğine işaret eden deliller, enfüsi ve afaki olmak üzere iki çeşittir. Afaki deliller, insanın dışındaki delillerdir. Enfüsi deliller ise insanın kendi iç âlemindeki delillerdir.

İnsanın iç âlemindeki deliller, dış âlemdeki delillere nispetle daha açık daha güvenilir daha şeffaf, daha doyurucu, daha evham ve kuruntulardan salim ve sağlamdır. Çünkü insanın vicdanında ve içinde hissettiği deliller dış âlemdeki delillerden daha yakın daha okunaklı ve daha etkilidir.

Mesela vicdan; insanın fıtratına doğuştan dercedilmiş, hakikatlerin hissedilmesine ve anlaşılmasına  yarayan bir ölçü bir mizandır. Ya da Allah’ın insana hakkı ve doğruları fısıldamasıdır vicdan. Vicdan; bir nevi insanın iç âleminin doğrularını kalbe gönderen bir iç kanaldır.

Dış âlem, insanın iç âlemine nispetle hem çok büyük hem çok uzak hem çok karmaşık hem sebeplerin kesif ve kasaveti ile örtülmüş olmasından, iç âlemdeki deliller gibi insana itminan ve ikan veremiyor. Bu yüzden tasavvuf dünyası mikro kâinatta denilen insanın iç âlemine odaklanmış ve bu dipsiz âlemi tahlil edip ıslahına çabalamışlar.

Nasıl koca kâinat Allah’ın varlığına ve birliğine şahitlik ediyor ise, aynı şekilde küçük bir âlem ve kâinat olan insanın mahiyeti ve manevi cephesi de aynı şekilde Allah’ın varlığına ve birliğine şahittir. Allah’ın varlığına ve birliğine kâinat makro delil iken, insanın iç dünyası mikro delildir.

Tevhide kâinat azametli ve haşmetli bir levha iken, insanın iç âlemi ise okunaklı ve kolay anlaşılır mütevazi bir levhadır. Kâinat vahdani bir delil iken, insan ehadi bir delildir. İnsanın içindeki vicdan, ruh, kalp, duygular ve latifelerin hepsi Allah’a açılan birer pencereler hükmündedir. İnsan bu enfüsi pencereleri iman ve hidayetin nuru ile seyrederse Allah’ın marifet ve muhabbetine ulaşır.

Risale-i Nur Külliyatı'nda Mesnevi-i Nuriye bu hususta en belirgin kitaptır.

Selam ve dua ile...
Sorularla Risale Editör

Paylaş
Yükleniyor...