Block title
Block content

"Ahiretin izlerini ve tereşşuhatını bildiren hadsiz keşfiyatlarına ve müşahedelerine ve ilmelyakîn ve aynelyakîn derecesinde bulunan itikadlarına ve imanlarına binaen saadet-i ebediyeyi insanlara müjdeliyorlar." Hakkalyakin mertebesi nazara verilmemiş?

 
Cevap

Değerli Kardeşimiz;

Bazıları ilmelyakîni zayıf veya taklidi bir iman, aynelyakîni ondan daha ileri, hakkalyakîni ise en ileri iman olarak değerlendirirler. Halbuki, söz konusu her üç mertebe için de “yakîn” kelimesi kullanılıyor. Yakîn, “şüphesiz, tereddütsüz, kati ve tahkiki iman” demektir. O halde, her üç mertebede bulunan zâtların imanları da tahkikî imandır ve bu ifadeler tahkikî imanın mertebeleri şeklinde anlaşılmalıdır.

İlmelyakîn, bir şeyi iki kere iki dört eder gibi kesin bilmek; aynelyakîn, o hakikati "gördüğümüz bir şeyi bildiğimiz gibi" kesinlikle bilmek, hakkalyakîn ise yine o şeyi "bizzât yaşadığımız bir hali bilmek’" derecesinde kesin bilmektir.

Her üç bilmedeki deliller arasında derece farkı vardır. Şu var ki, “yaşadığımız bir hali bilir gibi bilmek” başka, bizzât yaşamak daha başkadır. Meleklere imanda hakkalyakîne bu ikinci manada ulaşmamız için melek olmamız gerekir.

Bu gibi yanlış anlamalara meydan vermemek için âlimlerimiz “yakîn” kelimesini “delilin kuvvet derecesi” olarak yorumlamışlardır.

Bu üç mertebenin de yine sayılamayacak kadar çok dereceleri vardır.  Soruda geçen, “ehl-i keşfiyatın ilmelyakîn ve aynelyakîn derecesinde bulunan itikatları” ifadesinden de anlaşılacağı gibi, keşif ehli büyük zâtlar arasında da yine mertebe farkı vardır; bir kısmı ilmelyakîn, diğerleri  aynelyakîn derecesinde olabiliyorlar.

Sorunun geçtiği cümlenin bir alt paragrafında “ahirete imanın, enbiya için hakkalyakin derecesinde, asfiyalar için aynelyakîn, evliyalar için ise ilmelyakîn derecesinde olduğu” ifade edilmiştir.

Bu üç seçkin gurup arasındaki derece farkları böylece ifade edilmekle birlikte, bu ifadeden “peygamberler dışında hiç kimsenin hakkalyakîn imana sahip olamayacakları” gibi bir mana çıkarmak da yanlış olur. Nitekim, bütün sahabelerin imanları hakkalyakîn derecesindedir. Bununla beraber onlar arasında da yine farklı dereceler vardır.

Şunu da ifade edelim ki, iman ve marifet için söz konusu olan bu farklı dereceler, takva, salih amel ve güzel ahlâk için de geçerlidir. Onlar arasında da nice farklı mertebeler bulunmaktadır.

Not:

Daha geniş bilgi için “ Risale-i Nur'dan KELİMELER CÜMLELER  1 ”  kitabındaki “Yakin” yazısına bakılabilir.

Selam ve dua ile...
Sorularla Risale Editör

Kategorisi: Dokuzuncu Şua | Yazar: Alaaddin BAŞAR (Prof. Dr.) | Okunma Sayısı: 2372 | Word indir | Pdf indir
Paylaş
BENZER SORULAR
Yükleniyor...