Block title
Block content

"Ahval" ve "ef'al" arasındaki fark nedir? "Hâle niyet edilmez, edilirse hâlden çıkar." ifadesini nasıl anlayabiliriz?

 
Cevap

Değerli Kardeşimiz;

"Ef’al" fiil ve davranışlar, "ahval" ise durum ve hallerdir. Mesela namaz kılmak bir fiildir, güzel ve yumuşak huylu olmak ise bir ahvaldir. Oruç tutmak bir ef’al iken, orucun meşakkat ve sıkıntısına sabretmek bir ahvaldir. Cihat etmek fiil iken, cihatta cesaret göstermek bir ahvaldir ve hakeza. Ef'al somut bir aksiyon iken, ahval hâl dilidir.

Efal (fiiller, işler) denilince daha çok, bedenle icra edilen işler hatırıa gelir. Yemesi, içmesi, yürümesi, sofrada oturma tarzı, yemeye besmele ile başlaması, yatma adabı, tane tane konuşması gibi...

Namaz kılmak, oruç tutmak gibi farz olan fiiller de Peygamberimiz (asm)'in işlemesi yönüyle aynı zamanda birer sünnettirler.

Ahval ise, daha çok kalp ve ruh ile ilgilidir. Allah’tan çok korkması, kul hakkına büyük hassasiyet göstermesi, alçak gönüllü olması, çok ileri derecede şefkatli olması gibi.

“Hale niyet edilmez, edilirse halden çıkar.” ifadesi, halin doğal olması gerektiğini ifade eden bir cümledir.

Mesela, fabrika ayarları ile gelen bir cihazı insan kendine göre ayarlarken, cihazın verimli çalışma sistemini bozup cihazın işlevini kaybedebilir. Bu yüzden bazen çare olarak ayarları sıfırlamak ve cihazı fabrika ayarına götürmek zorunda kalırız.

Aynı şekilde insan da İlahi ayarlarla dünyaya gelen bir cihaz gibidir. Beşeri ideolojiler batıl mefkureleri ile insanın İlahi ayarlarıyla oynuyorlar. Ve onu suiniyetleri ile bozup kötü bir şekle dönüştürüyorlar. Beşeri eski haline, yani İlahi ayarlara döndürmek ancak nebiler eli ile olabilir ki sünnet bir cihetle insanın fabrika ayarları gibidir.

Selam ve dua ile...
Sorularla Risale Editör

Paylaş
BENZER SORULAR
Yükleniyor...