Block title
Block content

"Akıl ta'til-i eşgal etse de, nazarını ihmal etse, vicdan Sâni'i unutamaz. Kendi nefsini inkâr etse de; onu görür, onu düşünür, ona müteveccihtir. Hads ki, şimşek gibi sür'at-i intikaldir, daima onu tahrik eder." Hads; hangi latifeye ait bir özelliktir?

 
Cevap

Değerli Kardeşimiz;

Hads, uzun düşünce ve delile ihtiyaç kalmadan hâsıl olan ilim demektir. Sür'at-i intikali aklidir, yani birden bire, aniden ve doğrudan idrâk etme durumuna denir. "Delilden neticeye çabucak varmak" anlamına da gelir.

Burada esas olan şey delilin şiddeti ve zahir oluşundan insanın kavramaya süratli gitmesidir. İlham ve sünuhat içten dışa doğru bir aydınlanma iken hads dıştan içe doğru bir aydınlanmadır.

Mesela, evin içindeki bir adama bakınca adamın evden küçük olduğu hakikati hadsen sabittir. Bu sabitlik o kadar anidir ki insan düşünmeye bile gerek duymaz. Ama "iki kere iki dört eder"denildiğinde, insan çok kısa da olsa zihninde bir işlem yapar. İşte hads delilin çok açık ve zahir olmasından dolayı neticeye süratle intikal edilmesidir. Yani harici bir delilden içe doğru bir gidiş var.

Allah’ın varlığı ve birliği kainatta öyle şiddetli bir şekilde görünüyor ki insanın aklı bir şekilde bu görünmeyi göremese de insanın vicdanı hads ile görür.

Hads, vicdanın ya da buna benzer duyguların tevhidi hızlı bir şekilde sezme hâlidir, ayrı bir duygu demek gerekmiyor. 

Selam ve dua ile...
Sorularla Risale Editör

Kategorisi: Nokta | Yazar: Sorularla Risale | Okunma Sayısı: 966 | Word indir | Pdf indir
Paylaş
BENZER SORULAR
Yükleniyor...