Block title
Block content

"Akilü’l-lahm (etçil) hayvanların helâl rızıkları vefat etmiş hayvanların etleridir. Hayatta olan hayvanların etleri onlara haramdır. Eğer yeseler, ceza görürler.." deniyor. Peki böcek yiyen bitkilerin durumu ne olur?

 
Cevap

Değerli Kardeşimiz;

Üstad Hazretleri hayvanlarda da basit ve ilkel bir iradenin olduğunu şu cümleleri ile ifade ediyor

"Ve bu saray-ı kâinatta ikinci kısım amele, hayvânattır. Hayvânat dahi, iştiha sahibi bir nefis ve bir cüz-ü ihtiyarîleri olduğundan, amelleri hâlisen livechillâh olmuyor. Bir derece nefislerine de bir hisse çıkarıyorlar. Onun için, Mâlikü'l-Mülki Zü'l-Celâli ve'l-İkram, kerîm olduğundan, onların nefislerine bir hisse vermek için, amellerinin zımnında onlara bir maaş ihsan ediyor."(1) 

Üstad Hazretlerinin bu ibarelerinden, hayvanların da bir nefis ve irade sahibi olmasından dolayı ceza ve mükafata orantılı olarak, yani iradeleri kadar ceza ve mükafata tabi olacakları anlaşılıyor. Aynı zamanda bu manayı hadis ile de teyit ediyor. Tabi bu hayvanların ceza ve mükafatlarının mahiyeti ve keyfiyeti hakkında geniş bir bilgi mevcut değil, ama iradenin basitliğinden ceza ve mükafatın da basit olduğu anlaşılıyor.

Allah’ın, iradesiz ve hiç sorumluluğu olmayan bir hayvana ceza vermesi, rahmet ve adaletine uygun düşmeyeceği için, buradan hayvanların da basit ve ilkel bir iradeye sahip oldukları anlaşılıyor. Hayvanlar bu iradelerini bazen onlara fıtri olarak yasaklanmış şeylerde kullanabiliyorlar. Bu ise bir haksızlığı ve zulmü netice verdiği için, adalet-i İlahi bu zulüm ve haksızlığı cezalandırıyor.

Evet, Allah her mahlukuna münasip bir irade ve teklif yüklemiştir. Yüklediği teklif ve iradeye göre de muamele ediyor. Yani bu hayvanların da mübtedi ve ilkel bir iradeleri vardır. İradesinin derecesine göre de sorumludurlar. Bu yüzden, hayvanlar ilkel ve basit iradeleri nispetinde cezaya müstahak oluyorlar. İnsanın iradesi geniş ve kamil olmasından, ceza ve mükafatı da ona göre oluyor. Yani Allah, iradenin oranına göre ceza ve mükafata tabi tutuyor, diyebiliriz. Bu da onun adalet ve rahmetine yakışan bir haldir.

Bitkilerin iradesi olmadığı için, tamamen kaderin ve sistemin bir parçasıdırlar ve mesul değildirler. 

(1) bk. Sözler, Yirmi Dördüncü Söz, Dördüncü Dal.

Selam ve dua ile...
Sorularla Risale Editör

Paylaş

Yorumlar

yağız22
hayvanların öldürüp yediği hayvanların hakkı varsa,bitkilerin öldürüp yediği hayvanların hakkı yok mu?bu -Haşa-Allah'ın adaletine uygun düşer mi?
Yorum yapmak için Giriş Yapın ya da Üye olun.
Editor (Muaz)
Bitkilerin kendine ait bir ruhu bir iradesi bulunmuyor ve tamamen besin zinciri olarak yaratılmışlardır. Bu sebeple hayvanlara kıyas edilmesi hatalı bir bakış açısıdır.
Yorum yapmak için Giriş Yapın ya da Üye olun.
BENZER SORULAR
Yükleniyor...