Block title
Block content

"Âlimler peygamberlerin mirasçılarıdırlar." ile "Ümmetimin âlimleri, İsrailoğullarının peygamberleri gibidir." hadis ifadelerine göre, bir alim nasıl "peygamber gibi" olabilir, bu kısmı açar mısınız?

 
Cevap

Değerli Kardeşimiz;

“Bu ümmetin âlimleri İsrailoğullarının peygamberleri gibidir.”(1)

Bu hadisi kısa maddeler halinde izah etmeye çalışalım.

Birincisi veliler, alimler ve salihler hiçbir zaman derece ve fazilet bakımından peygamberlere yetişemezler. Çünkü nübüvvet vehbi, yani Allah vergisi bir makam iken velayet kesbi, yani insan çabası ile kat edilen bir yoldur; bu sebeple nübüvvet velayetten çok çok üstündür. Allah’ın verdiğine insan çabası ile ulaşamaz.

İkincisi, bazı özel durumlarda ve konularda "mercuh (alt) racihe (üste) tereccüh (üstün) edebilir." Alt makamdaki birisinin bu özel durumlarda ve konularda üsttekinden üstün olması her konuda üstün olduğu anlamına gelmez.

Mesela, bir general ile uzman çavuşunu düşünelim; uzman çavuş bazı özel konularda generalden daha iyi ve üstte olsa bile, bu her konuda generalden üstte olduğu anlamını taşımaz.

Üçüncüsü, İslam alimleri ve müceddidleri kendi dönemlerinde insanlar üstünde öyle bir ihya ve tecdit hizmetleri görmüşler ki, âdeta bir peygamber gibi etki sahibi olmuşlar. Mesela, İmamı Gazali ve İmamı Rabbani gibi mücedditlerin ümmet üzerinde öyle büyük bir etki ve hizmetleri olmuş ki, milyonlarca tabisi ve talebeleri olmuş. Oysa beniisrail nebileri içinde tek ümmeti olmadan vefat eden nebiler olmuş. Ama yine de bu mübarek nebiler peygamberlik sevabını ve makamını hakkı ile almışlar.

İmamı Gazali, İmamı Rabbani gibi veli ve alimler, belki teba açısından veya bazı özel konularda o nebiden üstte gibi durabilirler, ama umumi fazilet ve makam açısından o nebinin ayağındaki toz bile olamazlar.  

Dördüncüsü, Peygamber Efendimiz (asm) her asırda gelen büyük müceddid alimler, insanları fitne ve fesattan kurtarmaları ve dinin o asrın ihtiyacına göre ihya edilmesi ve meselelerin halledilmesi gibi vazifeler üstlendikleri için, İsriloğullarının kendilerine yeni bir kitap ve şeriat verilmeyen peygamberlerinin vazifelerine benzetilmiştir. Çünkü bir peygamber bir şeriatla geldiği zaman, belli aralıklarla insanları uyaracak nebiler gönderilmiştir. Bu nebiler yeni bir din getirmemiş, mevcut olan hak dindeki yanlış anlamaları ve unutulan hükümleri hatırlatmış ve düzeltmişlerdir.

Peygamberimiz (asm)'den sonra da başka peygamberler gelmeyeceği için, bu vazifeyi deruhte edecek her asırda büyük alimler gönderilmiştir. Hadiste bu mana kastedilmektedir. Yoksa hiç bir evliya makam olarak bir peygambere yetişmez. Burada vazife itibari ile benzerlik kastedilmiştir.

(1) bk. Razi, Tefsir, VIII/302; Neysaburi, Tefsir: I/264; Keşfu’l-Hafa: II/64.

Selam ve dua ile...
Sorularla Risale Editör

Kategorisi: 286 | Yazar: Sorularla Risale | Okunma Sayısı: 630 | Word indir | Pdf indir
Paylaş
BENZER SORULAR
Yükleniyor...