Block title
Block content

Allah´ın Adil ve Mukaddir isminin matematik ve geometri ile olan ilişkisini açıklar mısınız?

 
Cevap

Değerli Kardeşimiz;

Adalet: Kelime olarak zulüm etmemek, herkese hakkını vermek ve lâyık olduğu muâmeleyi yapmak manalarına geliyor. Üstad Hazretleri adaleti şu şekilde tarif ediyor:

 "Adalet iki şıktır. Biri müsbet, diğeri menfidir. Müsbet ise, hak sahibine hakkını vermektir. Şu kısım adalet, bu dünyada bedahet derecesinde ihatası vardır. Çünkü, Üçüncü Hakikatte ispat edildiği gibi, herşeyin istidat lisanıyla ve ihtiyac-ı fıtrî lisanıyla ve ıztırar lisanıyla Fâtır-ı Zülcelâlden istediği bütün matlubatını ve vücut ve hayatına lâzım olan bütün hukukunu mahsus mizanlarla, muayyen ölçülerle bilmüşahede veriyor. Demek adaletin şu kısmı, vücut ve hayat derecesinde kat'î vardır." (1)

Müspet adalet, her şeyin yerli yerine konulması ve her hak sahibine hakkının verilmesi anlamındadır. Mesela kuzunun bedenine aslan ruhu, aslanın bedenine de kuzu ruhu yerleştirmek adalete uygun olmaz. Kulağın yüzdeki orantısı faraza iki metre olsa, adalet ve ölçüye sığmaz. Yüzün aritmetik alanında her azanın boyutları ince bir ölçü içinde düzenleniyor. Faraza yüzdeki burun bütün yüzü kaplayacak derecede büyük olsa, diğer azaların hakkına tecavüz etmiş olur ki, bu da bir adaletsizlik tezahürüdür.

Dünya yüzünde unsur ve elementler adil bir şekilde dizayn edilmiştir. Şayet demir bütün dünya yüzünü kaplasa idi, hem hayat olmaz, hem de diğer unsur ve elementlerin varlığına haksızlık edilmiş olurdu. Buna benzer örnekleri çoğaltmak mümkündür.

 Bu açıdan bakıldığında kainatın umumunda mükemmel bir ölçü ve adaletin gözetildiği anlaşılır. Yani kainattaki bütün ahenk ve ölçüler, intizam ve kaideler hepsi adaletin bu şıkkının tezahürüdür. Her şey mutlak adalet ve ölçü içinde yaratılmıştır.

İşte matematik ve geometri bu adaletin bir şıkkı, bir şubesi, bir yan unsurudur. Zira bütün ölçü ve ahenkler matematik ve geometri ile ilgili ve onun üzerine bina edilmiştir. Mesela kulağın yüze orantısı matematik ile ilgilidir. Burnun yüz üzerindeki hacmi altın oran ile alakalıdır. Her iki ayağın müsavi olması bir matematiksel orantı ile ilgilidir vs. Yani adalet matematik ile hesaplanır ve onunla oluşturulur.

Mukaddir: Kelime olarak takdir eden demektir. Istılahta ise bütün mahlukatın ve her şeyin esaslarını tanzim ve takdir edip sıralayan Allah (C.C.) demektir. Bir şeyin kıymetini biçmek ve  takdir etmek de ancak matematik ve geometrik hesaplar ile olur. Mesela, Allah insana kulağı takdir ederken yüzün matematiksel oranına uygun bir şekilde takdir ediyor. Dişlerin boyu ya da adedini belirlerken, ağzın geometrik yapısını ve matematiksel değerlerini hesap ederek takdir ediyor vs. Mukaddir isminin matematik ve geometri ile ilgisi daha zahir ve aşikardır.

(1) bk. Sözler, Onuncu Söz, Mukaddime (Haşiye)

Selam ve dua ile...
Sorularla Risale Editör

Kategorisi: Onuncu Hakikat | Yazar: Sorularla Risale | Okunma Sayısı: 5115 | Word indir | Pdf indir
Paylaş

Yorumlar

Ziyaretçi (doğrulanmadı)
ilimler adil ismindenmi süzülüp çıkıyor diye aklıma geldi.
Yorum yapmak için Giriş Yapın ya da Üye olun.
Editor (Muaz)
Adaletin ilme kaynak olması düşünülebilir.
Yorum yapmak için Giriş Yapın ya da Üye olun.
BENZER SORULAR
Yükleniyor...