Block title
Block content

Allah'ın bütün esmaları cennette tecelli edecek mi; Gaffar, Şafi, Settar gibi isimlerin tecellisi nasıl olabilir?

 
Cevap

Değerli Kardeşimiz;

Allah’ın fiili isimlerinin miktarı ve sınırı yoktur. Bu fiili sıfatların çokluğu ve sınırsızlığı, Allah’ın kudret sıfatının muhtelif mevcudattaki muhtelif tecelliyatından ileri geliyor.

Mesela; Allah’ın kudret sıfatı bir çekirdeğin açılmasında tecelli ederken Fettâh nâmını alıyor, bir canlının ölümünde Mûmit ismini alıyor, bir hayat bahşederken Muhyî ismini alıyor, canlılara rızık verirken Rezzâk nâmını alıyor, hastaya şifa verdiği zaman Şafi ismini alıyor  ve hâkeza...

Bu sıfatlar, kâinat ve mahlûkatın yaratılması ile açığa ve meydana çıktıkları için, Ehl-i Sünnet’e göre hâdistirler. Ama bu isimlerin arka cephesinde asıl iş görüp icra eden kudret sıfatı, ezelî ve ebedîdir. Onun için "Allah, ezelde Rezzâk, Muhyî, Fettâh değildi." demek mânasız olur. Allah, ezelde Kudret itibâri ile bu gibi fiili isimlere sahipti, ama tecelli ve yaratma ile bu isimler meydana çıktığından, tesmiye olarak hâdis oluyorlar. Gayri ismini de bu mânadan dolayı alıyor, yani tesmiye noktasından alıyor.

Madem bu gibi fiili, isimler kudretin bir teması ve tecellisi ile açığa çıkıyorlar, bir cihetle bu fiili isimlerin asıl varlık sebepleri kudret sıfatı olduğu için sürekli aynı isim ve fiilde olmaları iktiza etmez; öyle ise bazı isimler ahirette başka temas ve tecelliler suretinde tecelli edecekler.

Mesela, bu dünyaya özgü bir fiil öbür dünyada gerekmediği için bu fiille anılan isimde gerekemez. Fiili isimler mevcudatın keyfiyeti ile oluştuğu için, mevcudatın formatı değişirse fiili isimler de onunla beraber değişirler.

 Önemli olan bütün fiili isimlerin kaynağı ve atası olan kudret sıfatıdır ki bu hiçbir zamanda ve mekanda değişmez. Mesela kainat yaratılmazdan önce Rezzak ismi yoktu, ama kudret isminde potansiyel olarak vardı. Demek Rezzak ismi denilen şey kudretin bir işlevi ve tecellisinden ibarettir.

Nasıl İmam Eşari  tekvin sıfatını kudret sıfatının bir işlevi olarak kabul ediyorsa, aynı şekilde fiili isimler de kudretin birer işlevleridirler. Allah ahirette hangi fiilleri yaratırsa, fiili isimler de ona göre yeniden tanımlanır, yeniden şekillenir.

Selam ve dua ile...
Sorularla Risale Editör

Paylaş
BENZER SORULAR
Yükleniyor...