Block title
Block content

Allah'tan gayrısı, -Peygamber Efendimiz dahil- sınırsız aciz ve sınırsız fakir midir? Ayrıca Allah'tan gayrı, ne varsa hepsi Allah'ın yaratıkları mıdır? Allah mükemmelse, tecelliler de mükemmel olması lazım değil mi?

 
Cevap

Değerli Kardeşimiz;

Üstad Hazretleri bu hususa şu şekilde işaret ediyor: 

"İKİNCİ NOTA"

"Hakikattar bir rüyada gördüm ki, insanlara diyordum:"

"Ey insan! Kur'ân'ın desâtirindendir ki, Cenâb-ı Hakkın mâsivâsından hiçbir şeyi, ona taabbüd edecek bir derecede kendinden büyük zannetme. Hem, sen kendini hiçbir şeyden tekebbür edecek derecede büyük tutma. Çünkü mahlûkat mâbûdiyetten uzaklık noktasında müsâvi oldukları gibi, mahlûkiyet nisbetinde de birdirler."(1)

Evet Allah’tan başka her şey, yani bütün masiva tapılmaya ve ibadet edilmeye  layık değildir. Öyle ise ibadet ve tapınma  noktasında hiçbir masiva ve mahluk bizim üstümüzde ve bizden büyük değildir. Bu noktada her şey eşit ve müsavidir.

Hz. Peygamber Efendimiz (asm) ile sıradan bir mümin tapınma ve ibadet edilme noktasından eşittir. Yani her ikisine de  bir İlah gibi ibadet etmek şirk ve küfürdür. Öyle ise ibadet ve yaratılma noktasından kimse kimseden üstün ve büyük değildir. Her bir nesne, tarağın dişleri gibi eşit ve müsavidir.

Her şey mahluk olmak noktasından müsavidir. Yani yaratılma noktasında her şey eşittir ve yaratılmışlar sınıfındandır. Mesela avam bir insan da yaratılmıştır Peygamber Efendimiz (asm) de yaratılmıştır. Küçük bir yaprak da mahluktur, koca bir güneş de mahluktur. Hepsi de Allah tarafından yaratılmıştır. Bu noktada Allah’tan başka her şey yaratılma noktasında müsavi ve eşittir.

Aynı şekilde Allah’tan başka her şey mutlak bir acizlik ve fakirlik içindedir. Her hususta Allah’ın sonsuz kudret ve yardımına muhtaçtır. Acizlik ve fakirlik noktasında Hazreti Peygamber (asv) ile küçük bir atom zerresi de aynıdır.

Mahlukatın aciz ve fakir olması ayrı bir şey,  sanat ve yaratılma bakımından mükemmel olmaları ayrı şeydir. Sanattaki mükemmellik, ustasına ve sanatkarına bakıyor. Yani bir çiçeğin mükemmel olması, sanatkarı olan Allah’ın sonsuz kemalinden dolayıdır. Allah bazen mahlukatı içinde cüzi çirkin ve noksanlıklar yaratıyor ki sair güzelliklerin mertebe ve kıymetleri bilinsin ve görünsün.

Üstad Hazretleri bu hususa şu şekilde işaret ediyor:

"İşte, şu sırdandır ki, kisb-i şer, şerdir; halk-ı şer, şer değildir. Nasıl ki, pek çok mesâlihi tazammun eden bir yağmurdan zarar gören tembel bir adam diyemez, 'Yağmur rahmet değil.' Evet, halk ve icadda bir şerr-i cüz'î ile beraber hayr-ı kesir vardır. Bir şerr-i cüz'î için hayr-ı kesiri terk etmek, şerr-i kesir olur. Onun için, o şerr-i cüz'î, hayır hükmüne geçer. İcad-ı İlâhîde şer ve çirkinlik yoktur; belki abdin kisbine ve istidadına aittir."(2)

Yaratma noktasından şer ve çirkin diye bir şey yoktur. Her şey ya bizzat güzel ve hayırdır ya da neticeleri itibarı ile güzel ve hayırdır. Bu noktadan bakıldığı zaman hakiki ve yaratma  anlamında şer ve çirkinlik diye bir şey yoktur. Şerri binlerce hikmete ve maslahata  binaen yaratmak şer ve çirkin değil, yaratılan o şerre bulaşmak ve onu irtikap etmek şer ve çirkinliktir. Öyle ise şer ve çirkin  diye bildiğimiz şeyler hakikatte ve yaratma noktasında şer ve çirkin olmadığı için, şer şerden çıkmış diyemeyiz.

Diğer bir husus, Allah kendi sanatının ince aksamını ve latif derecelerini göstermek ve ilan etmek için bir takım kaba çirkin şeyleri icat edebilir. Çirkin şeyleri yaratmak çirkin olmayı iktiza etmez. Yani bizce noksan ve çirkin kabul edilen şeyler, kasıtlı ve bir misyon bağlamında icat ediliyorlar. Yoksa haşa Allah’ın kemalsizliğinden ve noksanlığından dolayı icat edilmiyorlar. 

Dipnotlar:

(1) bk. Lem'alar, On Yedinci Lem'a.
(2) bk. Sözler, Yirmi Altıncı Söz.

Selam ve dua ile...
Sorularla Risale Editör

Paylaş
BENZER SORULAR
Yükleniyor...