"Altı mertebe-i tevhidi ispat etmekle beraber, şirkin altı envaını reddeder." Şirkin kaç çeşidi vardır? Kâinattaki fiiller sayısınca şirk olabiliyor mu? İhlas suresinde altı mertebe şirke işaret olduğunu nasıl anlamalıyız?

Cevap

Değerli Kardeşimiz;

"Altı mertebe-i tevhidi ispat etmekle beraber, şirkin altı envaını reddeder. Her bir cümlesi, öteki cümlelere hem delil olur, hem netice olur. Çünkü her bir cümlenin iki manası var. Bir mana ile netice olur, bir mana ile de delil olur. Demek, Sûre-i İhlasta otuz Sure-i İhlas kadar, muntazam, birbirini ispat eder delillerden mürekkep sureler vardır." (Sözler, Yirmi Beşinci Söz, Birinci Şule)

Yeryüzünde imanın esasına zıt ve mugayir ne kadar fikir ve ideoloji varsa, o kadar da şirk var demektir. Şirkin çeşidi binlercedir ve hepsinin gerekçeleri de birbirinden farklıdır.

Mesela, Hristiyanlar Hazret-i İsa (as)'da şirke girerlerken, Yahudiler Hazret-i Üzeyir (as)'de şirke girmişler; Mecusiler ateşte, yıldıza tapanlar da yıldızla şirke girmişler vs... Bu manada bakarsak şirkin çeşidi çoktur.

Lakin İhlas suresinde bu şirk nevilerinin hulasası yapılıyor. Âdeta bütün şirklerin çıkış noktaları nazara verilerek hepsine topluca cevap veriliyor.

"De ki: O Allah birdir." (İhlâs, 112/1) "De ki: O Allah'tır. Çünkü o birdir. Çünkü o hiçbir şeye muhtaç değildir ve her şey ona muhtaçtır. Çünkü o doğurmamıştır. Çünkü o doğmamıştır. Çünkü ona denk olacak hiçbir şey yoktur."

“Altı mertebe-i tevhidi isbat etmekle beraber, şirkin altı envâını reddeder.” cümlesini şöyle anlayabiliriz: İhlas suresinde nazara verilen altı tevhid dersi, aynı zamanda şirkin altı nevinin de reddi demektir.

Bu suredeki tevhid dersleri:

"Allah birdir. Hiçbir şeye muhtaç değildir. Her şey ona muhtaçtır. O doğurmamıştır. O doğmamıştır. Ona denk olacak hiçbir şey yoktur."

Selam ve dua ile...
Sorularla Risale Editörü

Bu içeriği faydalı buldunuz mu?

BENZER SORULAR

Yükleniyor...