"Altı mertebe-i tevhidi ispat etmekle beraber, şirkin altı envâını reddeder." Şirkin kaç çeşidi vardır? Kâinattaki fiiller sayısınca şirk olabiliyor mu? İhlâs Sûresinde altı mertebe şirke işaret olduğunu nasıl anlamalıyız?

Cevap

Değerli Kardeşimiz;

"Altı mertebe-i tevhidi ispat etmekle beraber, şirkin altı envâını reddeder. Herbir cümlesi, öteki cümlelere hem delil olur, hem netice olur. Çünkü herbir cümlenin iki mânâsı var. Bir mânâ ile netice olur, bir mânâ ile de delil olur. Demek, Sûre-i İhlâsta otuz Sûre-i İhlâs kadar, muntazam, birbirini ispat eder delillerden mürekkep sûreler vardır."(1)

Yeryüzünde imanın esasına zıt ve mugayir ne kadar fikir ve ideoloji varsa, o kadar da şirk var demektir. Şirkin çeşidi binlercedir ve hepsinin gerekçeleri de birbirinden farklıdır.

Mesela Hristiyanlar Hazret-i İsa (as)'da şirke girerlerken, Yahudiler Hazret-i Üzeyir (as)'de şirke girmişler; Mecusiler ateşte, yıldıza tapanlar da yıldızla şirke girmişler vs... Bu mânâda bakarsak şirkin çeşidi çoktur.

Lakin İhlâs Sûresinde bu şirk nevilerinin hulasası yapılıyor. Adeta bütün şirklerin çıkış noktaları nazara verilerek hepsine topluca cevap veriliyor.

"De ki: O Allah birdir." (İhlâs, 112/1)"De ki: O Allah'tır. Çünkü O birdir. Çünkü O hiçbir şeye muhtaç değildir ve her şey Ona muhtaçtır. Çünkü O doğurmamıştır. Çünkü O doğmamıştır. Çünkü Ona denk olacak hiçbir şey yoktur."

“Altı mertebe-i tevhidi isbat etmekle beraber, şirkin altı envâını reddeder.” cümlesini şöyle anlayabiliriz: İhlas suresinde nazara verilen altı tevhid dersi, aynı zamanda şirkin altı nevinin de reddi demektir.

Bu suredeki tevhid dersleri:

"Allah birdir. Hiçbir şeye muhtaç değildir. Her şey O’na muhtaçtır. O doğurmamıştır. O doğmamıştır. Ona denk olacak hiçbir şey yoktur."

(1) bk. Sözler, Yirmi Beşinci Söz, Birinci Şule.

Selam ve dua ile...
Sorularla Risale Editörü

Bu içeriği faydalı buldunuz mu?

BENZER SORULAR

Yükleniyor...