"Amma nazariyât-ı diniyenin mahfazaları olan elfazlar ise, değiştirilmeye lüzum kalmaz." cümlesindeki "nazariyât-ı diniye" tabirini biraz açar mısınız? Zaruriyatı diniye ve nazariyatı diniye nelerdir?

Cevap

Değerli Kardeşimiz;

Nazariyat, kati ve açık olmayan mana ve hükümler demek iken; zaruret, kati ve açık olan hüküm ve manalar demektir. Mesela namaz, oruç, zekat, hac gibi ibadetler dinin muhkem ve zarureti iken, bu ibadetlere taalluk eden ve içtihada açık olan diğer hükümler nazaridir. Yani yoruma açık hüküm ve manalardır.

Abdestte başın mesh edilmesi zaruret ve farzdır. Lakin başın ne kadarının mesh edileceği hususu nazari ve içtihada açık bir konudur. İmam Azam’ın nazariyatında başın dörtte biri mesh edilirken, İmam Malik’in içtihat ve nazariyatına göre başın tamamı mesh edilir.

Kur’an’ın yüzde doksanı zaruret ve muhkem iken, yüzde onu nazari ve içtihada açıktır. Mezheplerin cevelan ettiği alan bu yüzde onluk alandır. Geri kalan yüzde doksan alanda fikir ve nazar yürütülemez. Zira manaları Allah tarafından kati ve açık bir şekilde beyan edilmiştir. Manası açık ve net olan ayetlerde içtihada izin yoktur.

Kur’an’ın lafızları bu zaruri ve nazari manalara bir kalıp ve mahfaza olduğu için, tebdil ve tağyiri kabil değildir. Kim tebdil ve tağyire yeltenir ise, bidat ve sapkınlığa girmiş olur ki, bunun sonu ve neticesi ateştir.

Selam ve dua ile...
Sorularla Risale Editörü

Bu içeriği faydalı buldunuz mu?

BENZER SORULAR

Yükleniyor...