"Asya'da peygamberler ve din alimleri, Avrupa'da ise hükemalar daha çok gelmiştir." ifadesine birisi, "Öyle ise Avrupa'nın suçu nedir?" dedi. Nasıl cevap verebiliriz?

Cevap

Değerli Kardeşimiz;

Üstad Hazretleri bu sözleri söylerken, içtimai bir analiz yapıyor ve realiteden hareketle bir sonuca ulaşıyor. Yoksa Batı toplumunu zorla felsefeye ve filozoflara mahkum ediyor değildir. İçtimai hareketler de tıpkı insan gibi şuurlu ve iradi hareketlerdir. İnsan küçük bir alem iken, toplum büyük bir alemdir. Nasıl insan kendi davranışlarını kendi iradesi ile tercih ediyor ise, aynı şekilde toplumlar da kendi davranış ve gelenekleri, kendi iradeleri ile tercih ediyorlar. Sosyal hareketler gelişigüzel, şuursuz hareketler değildir.

Mesela, yüzde yetmişi sigara içen bir kasaba var ki, bir çoğu sigaradan dolayı kanser oluyor ve erken ölüyor. Başka bir kasabada sigara içilmediği için herkes sıhhatli ve uzun yaşıyor. Şimdi bir uzman bu durumdan hareketle a kasabasının ortalama ömrü elli yıl iken, b kasabasının ömrü yetmiş yıldır. A kasabasının kalkıp da uzmana "Sen neden bize elli yıl ömür biçiyorsun." demeye hakkı yoktur. Zira elli yıl ortalamasında kendi kabahatleri çok büyüktür.

Batı toplumunun akla ve felsefeye olan tiryakiliği malum. Bu tiryakilik ve revacın bir neticesi olarak ekser filozoflar oradan çıkmıştır, demekte bir dayatma ya da kaderin bir baskısı söz konusu değildir. Nitekim Asya’da filozoflar olduğu gibi, batı toplumlarının içinde nebiler de çıkmıştır, ama genelleme açısından durum aksinedir.

Selam ve dua ile...
Sorularla Risale Editörü

Bu içeriği faydalı buldunuz mu?

BENZER SORULAR

Yükleniyor...