Block title
Block content

Ayetü'l-Kübra'da, “... hiçten hakîmâne îcad ve san'atperverâne ibda' ve ihtiyarkârâne ve alîmâne halk ve inşa..." deniyor. "Halk ve inşa"nın "icad ve ibda"dan farkı nedir?

 
Cevap

Değerli Kardeşimiz;

İbda (İcad): Allah’ın eşyayı ve mevcudatı benzersiz ve modelsiz, hiçten ve yoktan var etmesine denir. Allah’tan başka hiçbir şeyin olmadığı bir hengamda yarattığı ilk varlık ya da varlıklar buna misaldir. Aynı zamanda varlık içinde ilk kez vücuda gelmiş nispi sıfat ve arazların da vücuda çıkması buna örnek teşkil eder.

Mesela, bir insan suretinin ana hatları, yani aza ve organları bir kalıp ve model olarak öncekilere ve sonrakilere benzer, bu yüzden ana hatları ile insanın yaratılışı ibda değil inşadır. Ama insanlara hiç benzemeyen, kendine mahsus yüz kimliği, sesi, kokusu ve parmak izi, itibari ile insan ibdadır. Yani benzersiz ve modelsiz olarak yoktan ve hiçten yaratılıyor. Öyle ise ibda tarzı yaratmak halihazırda  sürekli ve  devam ediyor. İlk varlıkların yaratılması ile bitmiş bir yaratma şekli değildir.

İnşa (Halk): İnşa, var olan mevcudat ve eşyadan yeni vücut ve eşyaların yaratılması demektir. Mesela, var olan topraktan bitkilerin, bitkilerden de meyvelerin yaratılması buna örnek teşkil eder. Kainatta en çok icra edilen yaratma şekli inşadır. Her bahar mevsiminde milyonlarca örneklerini gözümüz önünde görüyoruz.

Üstad Hazretleri  bu manaya şu şekil işaret ediyor:

"Evet, Kadîr-i Zülcelâlin iki tarzda icadı var: Biri ihtirâ' ve ibdâ' iledir. Yani hiçten, yoktan vücut veriyor ve ona lâzım her şeyi de hiçten icad edip eline veriyor."

"Diğeri inşa ile san'at iledir. Yani, kemâl-i hikmetini ve çok esmâsının cilvelerini göstermek gibi çok dakik hikmetler için, kâinatın anâsırından bir kısım mevcudatı inşa ediyor; her emrine tâbi olan zerratları ve maddeleri, rezzâkiyet kanunuyla onlara gönderir ve onlarda çalıştırır."

"Evet, Kadîr-i Mutlakın iki tarzda, hem ibdâ', hem inşa suretinde icadı var. Varı yok etmek ve yoğu var etmek en kolay, en suhuletli, belki daimî, umumî bir kanunudur. Bir baharda, üç yüz bin envâ-ı zîhayat mahlûkatın şekillerini, sıfatlarını, belki zerratlarından başka bütün keyfiyat ve ahvallerini hiçten icad eden bir kudrete karşı 'Yoğu var edemez.' diyen adam, yok olmalı!"(1)

(1) bk. Lem'alar, Yirmi Üçüncü Lem'a.

Selam ve dua ile...
Sorularla Risale Editör

Kategorisi: Âyetü'l-Kübra | Yazar: Sorularla Risale | Okunma Sayısı: 3620 | Word indir | Pdf indir
Paylaş

Yorumlar

fakir86779
Yani İbda ile İnşa ve de Halk ile İnşa eş anlamlı kelimeler mi? Halbuki ben "İbda" yı hiçten yoktan yaratma, "İnşa" yı var olanı geliştirme olarak biliyordum. Sizin izahta biraz farklı gibi. Ben mi anlayamadım? Esas sprmak istediğimde "Halk" ile farkı idi...
Yorum yapmak için Giriş Yapın ya da Üye olun.
Editor (editor)

Cevabımızda ibda ile inşa aynı anlamda kullanılmamıştır; ibda ile icat aynı anlamda kullanılmıştır. Ayrıca halk ile inşa aynı anlamda kullanılmıştır.

Yorum yapmak için Giriş Yapın ya da Üye olun.
Ziyaretçi (doğrulanmadı)
"Evet, Kadîr-i Mutlakın iki tarzda, hem ibdâ', hem inşa suretinde icadı var. Varı yok etmek ve yoğu var etmek en kolay, en suhuletli, belki daimî, umumî bir kanunudur. Bir baharda, üç yüz bin envâ-ı zîhayat mahlûkatın şekillerini, sıfatlarını, belki zerratlarından başka bütün keyfiyat ve ahvallerini hiçten icad eden bir kudrete karşı "Yoğu var edemez." diyen adam, yok olmalı! " burada şekil, sıfat ve zerratlarından başka keyfiyat ve ahvaller nelerdir. aklım kısa olduğundan anlayamıyorum yazarmısınız. Ayrıca inşa devamlı olduğundan bunun içinde ibdayı esmalarlamı görceğiz. Allahı celle celalühü tanmaklamı bileceğiz. bir elmada örneğin inşa, ibda nasıl gerçekleşiyor. serüveni varmı.
Yorum yapmak için Giriş Yapın ya da Üye olun.
Editor (Muaz)
Elmanın normal gelişim serüveni inşaya örmek aynı elmanın kendine özgü kimliği ve diğer elmalardan farkı da ibdaya örnek oluyor. Çünkü hiç bir elma diğerine yüzde yüz benzemez kendine mahsus bir kimliğe sahiptir. İşte elmanın kendine mahsus kimliği hiçten ibda sureti ile yaratılıyor.
Yorum yapmak için Giriş Yapın ya da Üye olun.
BENZER SORULAR
Yükleniyor...