Block title
Block content

"Azîm bir mâlikü’l-mülk, büyük bir şehri veya muhteşem bir sarayı bina ettiği vakit, o zat dört nevi ameleyi onun binasında istihdam ve istimal eder." Konuyu izah eder misiniz?

 
Cevap

Değerli Kardeşimiz;

Temsilde ifade edildiği gibi, bir Malikül-Mülk, bir şehri veya sarayı bina ederken dört kısım ameleyi istihdam eder:

1. Kısım: Memlük ve köleler. Bunların maaşı yoktur, sadece seyyidleri namına işledikleri için, her amelden hoş bir zevkleri ve şevkleri vardır. Aldıkları o manevi lezzetten dolayı maaş ve rütbeye ihtiyaç duymazlar

2. Kısım: Bazı ami hizmetkârlar. Ne için çalıştıklarını bilmiyorlar, Malik-i Zişan kendi ilmiyle onları çalıştırıyor ve onlara layık maaş veriyor. Onlarda amellerinin sadece o maaştan başka gayesi olmadığını tevehhüm ediyorlar.

3. Kısım: Bir kısım hayvanattır. Onlara yalnız bir yem veriyor ve kendi kabiliyetlerine uygun işlerde çalıştırıyor. Kendi kabiliyetleri doğrultusunda çalıştırıldıklarından bir lezzet alırlar. Onların maaşları yanlızca şu yem ve manevi lezzettir.

4. Kısım: Öyle ameleler ki ne yaptıklarını ne için yaptıklarını ve kimin için çalıştıklarını ve diğer amelelerin de ne için çalıştığını ve o Malükü'l-Mülk'ün maksadının ne olduğunu biliyorlar. Bu ameleler diğerlerine de nezaret ediyorlar. Derece ve rütbelerine göre maaşları var.

İşte hikayedeki Malikü'l-Mülk, alemlerin Rabbi olan Allah'tır. İnşa ettiği şehir ve saray ise şu kainattır. Hikayedeki ameleler de bu kainattaki dört kısım mahluktur:

1. Kısım; meleklerdir. Meleklerin makamları sabittir. Yalnızca emredilen işleri yaparlar. Yaparlarken, o işlerden kendilerinin anlayabileceği ve tadacağı bir lezzet alırlar.

2. Kısım hayvanlardır. Ama hayvanlar ne için çalıştıklarını bilmezler. Fakat Cenab-ı Hak onlara çalışmalarında bir lezzet verir.

3. Kısım bitkiler ve cansız eşyalardır. Cüz-i ihtiyarları olmadığından maaşları yoktur. Fakat onlarda da bir nevi lezzet manası vardır; meyvelerinin terbiyesinde büyümelerinde birbirleriyle aşılanmalarında bu mana hissedilir.

4. Kısım, insanlardır. İnsanlar bu kainatta çalışır. Hem de bu kainatın maksadının ne olduğunu bilir.

Örneğin bitkiler, hayvanlar ve insanlar çiftleşip çoğalırlar. Onların çoğalmaları bu kainatın binasına sebep verir, fakat bunu yalnızca insan bilir. Diğerleri sadece o çoğalma anında aldıkları lezzete müteveccihtir. İnsan bu gibi hizmetlerinden dolayı hem dünyada hem ahirette mükafat görür.

Selam ve dua ile...
Sorularla Risale Editör

Paylaş
BENZER SORULAR
Yükleniyor...