Block title
Block content

"Bakınız, nasıl arz, küreviyetiyle beraber musattaha ve size mehd olmuştur; denizin tasallutundan kurtulmuş..." Devamıyla izah eder misiniz?

 
Cevap

Değerli Kardeşimiz;

“Bakınız, nasıl arz, küreviyetiyle beraber musattaha (düzlettirilmiş)ve size mehd (yayılmış) olmuştur; denizin tasallutundan kurtulmuş.”

Dünya, yuvarlak olmasına rağmen, sanki düz bir alanmış gibi insanların hayatına uygun bir vaziyete getirilmiş. Ayrıca dünyanın dörtte üçü deniz olmasına rağmen, insanların yaşam alanı olan karalar istila olmasın diye dağlar ile çevrelenerek koruma altına alınmıştır. Yani düşünen insan için âyetlerin belagat kıvrımlarında çok ince mana ve nükteler dürülüp konulmuş.

Veyahut “Nasıl şems, istikrarla beraber tanzim-i maişetiniz için cereyan ediyor.”

Güneş belli bir yörünge üzerinde dönüp durmakta iken, insanlığın geçimi için de ayrıca bir hassasiyet ile hareket etmekte. Yani koca güneş sistemi zerre kadar cirmi olan insanın hayatına hizmetçi kılınmış.

Veyahut “Nasıl binler seneyle uzak olan şems, ayn-ı hamie de gurub ediyor.”

Ayn-ı hamie: Hararetli, çamurlu, volkanlı, alevli, dumanlı göz, ocak, pınar ya da kaynak demektir.

Güneş dünyamızdan çok uzak ve büyük olmasına rağmen, deniz üzerinde batarken, sanki küçük bir çamurlu ve dumanlı bir göz gibi duruyor. Bu gözlem Zülkarneyn Hazretlerinin bir gözlemidir ve âyette bu şekilde tasvir edilmektedir ki bu âyette de çok ince nükteler belagat ile ifade edilmiştir.

"Maânî-i âyât kinayetten sarahate çıkmış oluyor. Evet, şu garabet noktaları, belâgat nükteleridir."(1) 

âyette kinaye ve teşbih kullanılmış, ama ifade o kadar latif ve muhkem ki âdeta ehli için sarih bir dereceye çıkmış. Az bir cümle ile kitaplar dolusu manayı insanlığa hediye etmiş.

(1) bk. Muhakemat, Birinci Makale (Unsuru'l-Hakikat), Yedinci Mesele.

Selam ve dua ile...
Sorularla Risale Editör

Kategorisi: Birinci Makale, Yedinci Mesele | Yazar: Sorularla Risale | Okunma Sayısı: 1885 | Word indir | Pdf indir
Paylaş
BENZER SORULAR
Yükleniyor...