Block title
Block content

Bediüzzaman Hazretleri Kur’an’ın konularındaki camiiyeti anlatırken, dünyayı “mescit, zikirhane, temaşa yeri” olarak tavsif ediyor; bunları nasıl anlayabiliriz?

 
Cevap

Değerli Kardeşimiz;

Kur'an-ı Kerîm göklerde ve yerde her şeyin Allah'a secde ettiğini bildirir.(1) Bu perspektiften bakınca, yeryüzü bir mescid olur. Ondaki her bir varlık ise, tam bir itaat ve inkıyadla Allaha secde eder, emirlerine râm olur.

Her varlık kendine has bir secde halinde olunca, mekânları olan yeryüzünün koca bir mescid olduğu kolayca anlaşılır. Nitekim Hz. Peygamber (asm) de “Yeryüzü bana bir mescid kılındı.” buyurmuştur.(2)

Öte yandan, her bir san’atlı eserin kendi san’atkârını manen tebrik edip alkışlaması misali, ondaki her bir varlık Allahı tesbih eder, Ona hamd ü senada bulunur.(3)

Ayrıca şu yeryüzü en antika ilâhî san’at eserlerinin sergilendiği bir müze gibidir. Mesela bir ressamın yaptığı “gün batımı” manzarasında sabit bir görüntü vardır. Yeryüzü sergisinde ise her an Güneş doğar ve her an batar, hem de milyonlar farklı görüntülerle. Ama bu doğuş ve batışların hiç biri diğerine benzemez. Çünkü “Tecellide tekrar yoktur.”(4)

Şu dünyayı antika san'atlarla süslendiren ve lezzetli nimetlerle dolduran ve san'atına ve nimetine itina gösterip şu derece san'atının acibeleriyle, şu derece kıymetdar nimetlerini dünyanın yüzüne serpen, sıraya konulmuş bir şekilde tanzim eden ve zeminin yüzünde seren, güzelce dizen bir Sâni', bir Mün'imden başka şu takdir ve istihsan sadalarıyla, hamd ve şükran sesleriyle dünyayı dolduran ve zemini bir zikirhaneye, bir mescide ve İlâhi san'atı temaşa yerine çeviren Kur'an-ı Mu'ciz-ül Beyan kime yakışır ve kimin kelâmı olabilir? Ondan başka kim ona sahip çıkabilir? Ondan başka kimin sözü olabilir?

Dipnotlar:

(1) Nahl, 16/49; Ra’d, 13/15; Hacc, 22/18.
(2) Müslim, Mesâcid 3; Buhârî, Salât 56.
(3) Mesela bk. Cum’a, 62/1; Saff, 61/1; En’am, 6/1; Fatır, 35/1.
(4) İbnu Arabî, Füsusu’l- Hikem, 131. Bölüm.

Selam ve dua ile...
Sorularla Risale Editör

Paylaş
Yükleniyor...