Block title
Block content

"Ben de acz ve kusurumla, sözlerimdeki izahsızlık ve muğlâklık ile beraber..." Bu cümledeki “muğlaklığın ve izahsızlığın” sebebi ne olabilir, biraz açar mısınız?

 
Cevap

Değerli Kardeşimiz;

Muazzez Üstadımız Emirdağ Lahikası'ndaki, İşarat-ül İ'caz'la ilgili prensiplerini nazara verirken, kendi ifadelerinin muğlâk ve izahsız olduğunu ifade ediyor.

Burada, bu zamanın nokta-i istinadı olabilecek ve herkesin istifade edebileceği hakiki bir Kur’an tefsirinin tarifi yapılıyor.

Yani Üstadımız, her ilmin mutehassısının içinde bulunduğu ve dünyanın dört bir tarafından iştirak edecek olan ilmi bir heyetin tefsirini, ideal bir tefsir olarak nazara vermektedir. Bu hedef belki istikbalde tahakkuk edebilir.

Üstadımız zamanında böyle bir tefsirin yapılması mümkün olmadığından, Üstadımız kendi imkân ve istidadı ile bir tefsir örneği yapmış ve İşarat-ül İ'caz adıyla bu tefsir mukaddimesini telif etmiştir.

İşte bu örnek çalışma ile ilgili olarak Üstadımız, ifadelerinin izahsız ve muğlâk, yani anlaşılması zor, güç ve ancak ehl-i ilmin idrak edebileceği bir eser ve ifadeler yumağı olarak anlatmaktadır. Bunun sebepleri ise:

1. Tefsirin yazılma şartları yani, I. Cihan Harbi'nde, siperde ve güllelerin ve silahların gölgesinde telifi,

2. O zamanın ilim adamlarının üstün seviye ve zekâsı esas alınmıştır.

3. Tefsir mukaddimesi olduğundan, çok manaların birer cümlede sıkıştırılarak komprime olarak nazara verilmesi.

4. İcazla alakalı bütün meselelerin ve kaidelerin bir nevi fihristesi ve özeti olması.

5. İstikbalde gelecek ve lisanı değişecek nesillerin nazara alınmaması.

6. Eski Said döneminin eseri olduğundan, ifadelerin ağır ve edebi yönünün öne çıkarılması.

7. Üstadımız'ın bizzat kendi öz lisanıyla, külliyatın lisanının arasındaki ciddi fark.

8. Hatt-ı harpte yazıldığından, libasın ve üslubun kendine ait özelliğinin muhafaza edilmesi ve öylece korunması gibi...

Mezkur sebeplere binaen İşaratü'l-İ'caz tefsirinin ifadelerinin izahsız ve muğlak olduğunu ifade etmektedir. Bu mevzu izaha muhalefet veya muğlâk şeylere itibar etmek anlamına gelmez. Bir nevi "Kusura bakmayın" anlamında bir mazerettir.

Selam ve dua ile...
Sorularla Risale Editör

Paylaş
BENZER SORULAR
Yükleniyor...