Block title
Block content

"Ben kulumun zannı üzereyim." Kudsî hadisini nasıl anlamalıyız; Risalelerde bu konuda bir bilgi var mıdır?

 
Cevap

Değerli Kardeşimiz;

Bu hadisi iki türlü anlamak mümkündür.

Birincisi, genel bir ifade olup, bütün insanları kapsar ve itikada bakar. Yani  "Kulum beni nasıl tanırsa ona öyle davranırım." manasınadır ki, bu tamamı ile insanın tercih ve seçimine bir mükafat ya da mücazattır. Yani insan Allah’ı şeriatın ölçüleri ve mizanı ile tanırsa, Allah bu tanımaya mükafat verir. Şeriatı bir kenara bırakıp kendi heva ve aklı ile bir ilah edinmeye ve tanımaya kalkarsa, buna da ceza ve azapla muamele eder. Öyle ise zannımızı ve inancımızı şeriatın çerçevesinde tutmalıyız ki mükafatı hak edelim. 

İkincisi, daha özel bir mana olup, müminin Allah hakkındaki kanaatini ifade eder. Yani müminin kanaati ne ise Allah o kişinin aleminde öyle tecelli eder demektir. Allah’ı nasıl tanıyorsa, kalp ve vicdanında öyle yansıyor ve alemi ona göre renkleniyor. -Haşa- Allah’ı zalim tanıyan birisi, onun her fiilini zulüm olarak telakki edip, büyük bir ıstırap duyar. Adil bilen birisi de büyük bir ferah hisseder, demektir.

Bu konu Sekizinci Söz'de bir temsili hikaye ile şöyle anlatılmaktadır:

"Eski zamanda, iki kardeş uzun bir seyahate beraber gidiyorlar. Git gide ta yol ikileşti. O iki yol başında ciddî bir adamı gördüler. Ondan sordular: “Hangi yol iyidir?” O dahi onlara dedi ki: “Sağ yolda kanun ve nizama tebaiyet mecburiyeti vardır. Fakat o külfet içinde bir emniyet ve saadet vardır. Sol yolda ise serbestiyet ve hürriyet vardır. Fakat o serbestiyet içinde bir tehlike ve şekavet vardır. Şimdi intihaptaki ihtiyar sizdedir.”

"Bunu dinledikten sonra, güzel huylu kardeş sağ yola “Tevekkeltü alâllah” deyip gitti ve nizam ve intizama tebaiyeti kabul etti. Ahlâksız ve serseri olan diğer kardeş, sırf serbestlik için sol yolu tercih etti. Zahiren hafif, mânen ağır vaziyette giden bu adamı hayalen takip ediyoruz:"

"İşte bu adam, dereden tepeden aşıp, git gide ta hâli bir sahrâya girdi. Birden müthiş bir sada işitti. Baktı ki, dehşetli bir arslan, meşelikten çıkıp ona hücum ediyor. O da kaçtı, ta altmış arşın derinliğinde susuz bir kuyuya rast geldi. Korkusundan kendini içine attı. Yarısına kadar düşüp elleri bir ağaca rast geldi, yapıştı. Kuyunun duvarında göğermiş olan o ağacın iki kökü var. İki fare, biri beyaz, biri siyah, o iki köke musallat olup kesiyorlar. Yukarıya baktı, gördü ki, arslan, nöbetçi gibi kuyunun başında bekliyor. Aşağıya baktı, gördü ki, dehşetli bir ejderha, içindedir. Başını kaldırmış, otuz arşın yukarıdaki ayağına takarrüp etmiş. Ağzı kuyu ağzı gibi geniştir. Kuyunun duvarına baktı, gördü ki, ısırıcı muzır haşarat, etrafını sarmışlar. Ağacın başına baktı, gördü ki, bir incir ağacıdır. Fakat, harika olarak, muhtelif çok ağaçların meyveleri, cevizden nara kadar, başında yemişleri var."

"İşte, şu adam, sû-i fehminden, akılsızlığından anlamıyor ki, bu adi bir iş değildir. Bu işler tesadüfî olamaz. Bu acip işler içinde garip esrar var. Ve pek büyük bir işleyici var olduğunu intikal etmedi. Şimdi bunun kalbi ve ruh ve aklı şu elîm vaziyetten gizli feryad ü figan ettikleri halde, nefs-i emmâresi, güya birşey yokmuş gibi tecâhül edip, ruh ve kalbin ağlamasından kulağını kapayıp, kendi kendini aldatarak, bir bahçede bulunuyor gibi, o ağacın meyvelerini yemeye başladı. Halbuki o meyvelerin bir kısmı zehirli ve muzır idi."

"Bir hadis-i kudsîde Cenâb-ı Hak buyurmuş: اَناَ عِنْدَ ظَنِّ عَبْدِى بِى Yani, “Kulum Beni nasıl tanırsa, onunla öyle muamele ederim.” İşte bu bedbaht adam, sûizan ve akılsızlığıyla, gördüğünü adi ve ayn-ı hakikat telâkki etti ve öyle de muamele gördü ve görüyor ve görecek. Ne ölüyor ki kurtulsun, ne de yaşıyor; böylece azap çekiyor."
(1)

(1) bk. Sözler, Sekizinci Söz.

Selam ve dua ile...
Sorularla Risale Editör

Kategorisi: Sekizinci Söz | Yazar: Sorularla Risale | Okunma Sayısı: 10790 | Word indir | Pdf indir
Paylaş

Yorumlar

omrc07
Bu muamele sadece dünya ve kabir için mi geçerlidir.Yoksa ahiret içinde geçerli midir? Diğer taraftan Cenabı Hakkı kendi heva hevesi ile tanıyana ceza verir denmiş.Bu açıklamaya göre ben kulumun zannı üzereyim hadisi çelişmiyor mu.Mümin için doğru kafir için yanlış mı demektir?Bu hadis mutlak manada mıdır yoksa peygamber efendimiz herhangi bir ihata içine almış mıdır?
Yorum yapmak için Giriş Yapın ya da Üye olun.
Editor (Muaz)
Bu hadis hem Allah hakkında kötü zanda bulunmayı tehdit eden bir hadis iken hem de iyi zanda bulunmayı teşvik eden bir hadistir.
Yorum yapmak için Giriş Yapın ya da Üye olun.
omrc07

Son yorumlananları Muaz kardeş tamamen dolduruyor.Fakat yorumlarını göremiyoruz.Ya yorumlarını herkese açsın ya da sistem gizli yorum yapanları son yorumlara açmasın.Biz de dahil olmak istiyoruz fakat Muaz kardeş son yorum sekmesini maalesef diğer kullanıcıların istifadesinden düşürüyor.Allah rızası için bir çözüm bulun şu meseleye.

Değerli Kardeşimiz; Muaz editörümüzün kullanıcı adıdır, dolayısıyla editör yorumu olarak görünmektedir.

Gelen yorumlar bazen birikiyor, hepsini onaylayıp cevap verilince, son yorumlar bölümünün tamamını editörümüzün yorumları doldurmuş oluyor. Selam ve dua ile...

Yorum yapmak için Giriş Yapın ya da Üye olun.
BENZER SORULAR
Yükleniyor...