Block title
Block content

"Beş altı gün zarfında küçük ve büyük hayvanat ve nebatat,.." cümlesine göre; Üstad hadisenin kısalığına işareten mi beş altı gün demiş, yoksa gerçekten beş altı gün sürüyor mu? Bir de hayvanatın haşr ü neşrine misal verir misiniz?

 
Cevap

Değerli Kardeşimiz;

On sekiz bin alem, yedi sema, beş altı hafta gibi tabirler sembolik tabirlerdir. Her rakam kendi konu bütünlüğü içinde bir mana ifade eder.

Mesela, on sekiz bin alem tabiri alemlerin çokluğuna bir nişane olduğu gibi, beş altı hafta tabiri de konu bütünlüğü açısından zamanın kısalığına ve azlığına bir nişane ve kinayedir. Yani altı hafta insanlar açısından bakılacak olursa çok kısa bir süredir. Zira bütün canlıların altı haftada inşa ve ihya edilmesi hakikaten mucizevi bir durumdur. Farzımuhal olarak, bu insanlığa havale edilse altı hafta değil altı trilyon yıl geçse yine yapamaz.

Defi ve zamansız bir şekilde değil de beş altı hafta müddetinde yaratılmasını da şöyle bir temsil nazarı ile bakabiliriz:

Hünerli ve mahareti çok olan bir usta, bir bina yaparak bütün hüner ve maharetini insanlara seyrettirmek ister. Bu ustanın iki tarzda yapması var. Biri defi ve ani, diğeri ise tedricidir. Yani yavaş yavaş ve tertip ve sıra ile yapmaktır. Şayet eserini, yani, binasını halkın huzurunda defi ve ani bir şekilde inşa etse, kimse onun maharet ve hünerinden bir şey anlamaz. Hatta inkara bile gidebilirler. Ama yavaş yavaş, tertip ile eze eze yapsa, yani temelden tavana doğru tedrici bir yol izlese, herkes onun sanatını ve hünerini takdir ile tahsin eder. Ve maksat hasıl olmuş olur.

İşte Cenab-ı Hakk'ın iki yaratma tarzı vardır. Biri yoktan ve hiçten, ani ve defi yaratmasıdır; diğeri ise, inşa suretinde tertip ve sebepler ile isim ve sıfatlarını talim ettirerek yaratmasıdır. Dünyada daha çok inşa şeklindeki yaratması hükmediyor. Sebebi ise, talimdir. Esma ve sıfatlarını ve dolayısı ile kendini bize tanıtmak için müddetli ve zamanlı yapıyor.

Sineklerin bahar mevsiminde yaratılıp, kışın tekrar öldürülüp, diğer bahar yeniden yaratılması, bu haşir ve neşre güzel bir misaldir. Bitki ve hayvan türlerinin hepsi bu kapsama girer.

Selam ve dua ile...
Sorularla Risale Editör

Paylaş
BENZER SORULAR
Yükleniyor...