Block title
Block content

"Beş şey, beş şeye perde: Şehadet ise, gayba. Tabiat meşiete. Kör kuvvet de, kudrete. Lâfız, medlûl-i zihniye. Medlûl dahi manaya. Perdeye hasr-ı nazar, daim olur pürhatar, vesvese ondan çıkar." Devamıyla izah eder misiniz?

 
Cevap

Değerli Kardeşimiz;

"Kışrı Lüb Zannetmek, Lübbü Zayi Etmektir"
"Beş şey, beş şeye perde: Şehadet ise, gayba. Tabiat meşiete.
Kör kuvvet de, kudrete. Lâfız, medlûl-i zihniye. Medlûl dahi manaya.
Perdeye hasr-ı nazar, daim olur pürhatar, vesvese ondan çıkar.
Meselâ ki medlûlün zihindir, ona her makarr, eğlencedir zekâya."
Mana haricî olur o medlûl-i zihnî ile, kasden ismî, hem bizzat 
Eğer meşgul olursa, televvünlü bir suret; ya bir lâfz-ı hayalî
Bînema bir bîmaye."
Himmeti meşgul eder o daracık seyyale, incecik hem cevvale
O medlûlün veledi, suret-i bîmeale ne deva, ne şifâya.
Himmeti tatmin etmez, şevki de teskin etmez, zevki de ..."(1)

Bu geniş paragrafı şu şekilde özetleyebiliriz:

Kâinatta öz ile kabuk, mana ile lafız, ruh ile ceset, kesif ile latif  ikilemi ve zıtlığı hakimdir. Birisi birisinin zararına ve aleyhine gelişir ve terakki eder. Bunlar ters orantılıdır; birisi inkişaf ederken onun karşısında ki zıddı geriler ve kaybolmaya yüz tutar.

Madde manaya, tabiat denilen sebepler İlahi iradeye, kuvvet ve enerji dedikleri şey İlahi kudrete, lafız zihindeki mana ve delile birer perde birer sembol birer imgedirler. Ama maalesef insanlar bu perde, simge ve imgelerden hakikate, yani işaret edilen asıl maksada intikal edemiyorlar; perde, simge ve imgelere takılıp kalıyorlar.

Madde manaya işaret eden bir simge iken, maddede takılıp kalınıyor ki, bu özü kabuğa feda etmek anlamına geliyor.

Özellikle bu zamanda maddeci felsefe herkese ve her yere sirayet ettiği için, insanların çoğunluğu kabuktan öze geçemiyor. Yani sebepler üzerinden sebbi yaratan Allah’a intikal edemiyor.

(1) bk. Âsâr-ı Bediyye, Lemeat.

Selam ve dua ile...
Sorularla Risale Editör

Kategorisi: Âsâr-ı Bediiye | Yazar: Sorularla Risale | Okunma Sayısı: 1152 | Word indir | Pdf indir
Paylaş
BENZER SORULAR
Yükleniyor...