Block title
Block content

"Besmele, zikredilen yerlerin herbirisinde bu vecihlerden, bu makamlardan biri itibariyle zikredilmiş ve edilmektedir. Maahâza hangi surede tekerrür varsa, o surenin ruhuyla münasib olan bir vecih bizzât kasdedilmekle, öteki vecihlerin istitradî ve tebaî zikirleri, belâgata münafî değildir." İzah eder misiniz?

 
Cevap

Değerli Kardeşimiz;

"Ve keza, teyemmün, teberrük ve istiane gibi çok vecihleri hâvi; ve tevhid, tenzih, senâ, celâl ve cemal ve ihsan gibi çok makamları tazammun; ve tevhid ve nübüvvet, haşir ve adalet gibi makasıd-ı erbaaya işaret eden besmele, zikredilen yerlerin herbirisinde bu vecihlerden, bu makamlardan biri itibariyle zikredilmiş ve edilmektedir. Maahâza hangi surede tekerrür varsa, o surenin ruhuyla münasib olan bir vecih bizzât kasdedilmekle, öteki vecihlerin istitradî ve tebaî zikirleri, belâgata münafî değildir."(1) 

Besmele Allah, Rahman ve Rahim isimlerinden mürekkep bir mübarek cümle olduğu için, her ayetle her sure ile mütenasip bir yapıya sahiptir. Çünkü Allah, Rahman ve Rahim isimleri Kur’an’ın özü ve hülasasıdır.

Allah lafzı Zat-ı Akdes'e özel bir isimdir. Yani Allah lafzı kıymetli bir mücevher kutusu gibi Allah’ın bütün isim ve sıfatlarını dairesine ve içine alır ve her bir isim ve sıfata da işareti haizdir; yani o isim ve sıfatlara tek tek mana olarak işaret eder. Bu kapsamlı ihata ve kuşatıcılık manası Allah’ın diğer has ve özel isimlerinde yoktur. O has ve özel isimler sadece kendi manasına işaret ve delalet ederler, başka isimlere ve sıfatlara işaret ve delalet etmezler.

Allah lafzının diğer özel isimlerden farkı ise, Allah lafza-i celalli Zat-ı Akdes'in bir unvan ve ismidir. Yani Allah’ın zatına ait bir isim ve sıfattır. Bütün mükemmel isim ve sıfatların kaynağı ve membaı Allah’ın Zat-ı Akdesi olmasından dolayı Allah’ın zatını temsil eden Allah lafzı dolaylı olarak bütün mükemmel isim ve sıfatlara da işaret ve delalet ediyor.

Hâliyle besmelenin bütün isim ve sıfatlarla, bütün sure ve ayetlerle mütenasip olması ve hepsine beliğ bir şekilde işaret etmesi, her surede ayrı bir anlam kazanması, hatta her sureye özgü bir giriş olması gayet yerinde ve ince bir manadır. Besmelenin bu vasfından dolayı her mübah ve meşru işlerde zikredilmesi sünnettir. 

(1) bk. İşaratü'l-İ'caz, Bakara Suresi Tefsiri.

Selam ve dua ile...
Sorularla Risale Editör

Kategorisi: Bakara Sûresi | Yazar: Sorularla Risale | Okunma Sayısı: 604 | Word indir | Pdf indir
Paylaş
BENZER SORULAR
Yükleniyor...