Block title
Block content

"Bir merkez etrafındaki iç içe daireler gibi ittifak eden tesbihleri... Donuk maddesinde görünen hayat... Varlıkların başlangıç ile sonlarını birleştiren kavuşturucu ipinin ibadet oluşu ve ibadet vasıtasıyla olgunluğun meydana gelişi ve san’atkârının o varlığı yaratmasındaki makasıdının gerçekleşmesi..." ifadelerini izah eder misiniz?

 
Cevap

Değerli Kardeşimiz;

Donuk maddesinde görünen hayat; cahil olmasına rağmen her şeyi her şe’niyle kaplayan kapsamlı şuur ve bilinç...(1)

Hayatsız donuk ve cansız maddelerden hayat ve şuurun fışkırması tevhide bir delildir. Cahil bir sebebin eli ile mükemmel ve sanatlı bir eser geliyor ise, arının eli ile balın gönderilmesi gibi o eserin sahibi ve yaratıcısı o sebep değil sebep arkasında iş gören gizli bir kudret eli var demektir. Domates, biber, balık gibi cahil gıdalar yiyoruz, neticesinde hayat, şuur ve bilinç hasıl oluyor. Demek burada asıl fail bu cahil sebepler arkasında iş gören Allah’tır.

• bir merkez etrafındaki iç içe daireler gibi ittifak eden tesbihleri,

Kâinat iç içe yani girift olarak sayısız alemleri içinde barındırıyor. Her bir alem bir ismin tecelli dairesi olup o ismi talim ve tarif ettiriyor. Yani alemler iç içe geçmiş bir gül goncası gibi hepsi farklı bir ismin riyaseti altında Allah’ın isim ve sıfatlarına aynedarlık yapıyor ve onu şuur sahibi varlıklara ilan ediyorlar. Bu da bu alemlerin fıtri ve hâli bir tesbihi oluyor.

Bir çiçeğe nazar ettiğimiz zaman oradaki ince sanatlar ve güzel kokular ve estetik işlemeler; Allah’ın Cemal isminin manasını zahiren ve galiben gösterir. Bu çiçek dairesinde, Allah’ın Cemal ismi reistir, diğer isimler bu ismin komutasında ve gölgesinde işlerler. Bunun gibi kâinatta ve mevcudatta her ismin kendisini izhar edip gösterdiği daireler ve alemler vardır ve bunlar iç içedirler.

• Varlıkların başlangıç ile sonlarını birleştiren kavuşturucu ipinin ibadet oluşu ve ibadet vasıtasıyla olgunluğun meydana gelişi ve san’atkârının o varlığı yaratmasındaki makasıdının gerçekleşmesi, 

İbadet, insanın ruh ve kalp dünyasında bir ahenk bir insicam kuruyor. Varlığın başından sonuna kadar her şey arasında bir bağ oluşturur ki, bu bağın adı tevhit ve iman bağıdır.

İbadet bir gözlüktür, onu takmayan, mevcudatın yapmış oldukları fıtri ibadetleri göremezler ve okuyamazlar. Sağlam bir iman nasıl her şeyin ardında Allah’ın kudret elini ve tasarrufunu zahir bir şekilde gösteriyor ise, sağlam bir ibadette mevcudatın hâl ve kal dili ile yapmış oldukları ibadetleri zahir bir şekilde gösterip ilan eder. Bu Allah’ın insanın alemine koyduğu önemli bir kanun mühim bir prensiptir. Bu kanun ve prensibin konulmasının sebebi de her şeyde Allah’ı giden yolu görebilmek içindir.

(1) bk. Lem'alar, Yirmi Dokuzuncu Lem'a, Üçüncü Bab.

Selam ve dua ile...
Sorularla Risale Editör

Kategorisi: Üçüncü Bab | Yazar: Sorularla Risale | Okunma Sayısı: 816 | Word indir | Pdf indir
Paylaş

Yorumlar

drerkan
MaşaAllah.Nekadar güzel risale ve şerh.
Yorum yapmak için Giriş Yapın ya da Üye olun.
BENZER SORULAR
Yükleniyor...