Block title
Block content

Birinci Söz'de anlatılan; Allah'ın ilmi ve kudretini anlıyorum fakat "cebren" kelimesinin kullanılmasını anlayamadım. Yani zorla mı demek isteniyor?

 
Cevap

Değerli Kardeşimiz;

Bir incir çekirdeği sonsuz kudrete dayanmadan, onun namı ile hareket etmeden  incir ağacını taşıyamaz, ona kaynaklık edemez. Bir arı Allah’ın sonsuz ilim ve kudreti olmadan o mükemmel bal tatlısını icat edemez. Gözsüz ve şuursuz ipek böceği Allah’ın isim ve sıfatları olmadan o ipeği icat edemez. Yani bunları yapan ve arka planda işleyen, Allah’ın sonsuz ilim, irade ve kudret gibi sıfatlarıdır.

İşte bu hakikati akla yaklaştırmak için Üstad Hazretleri bu temsili getiriyor: 

"Evet. Nasıl ki, görsen, bir tek adam geldi, bütün şehir ahalisini cebren bir yere sevk etti ve cebren işlerde çalıştırdı. Yakînen bilirsin, o adam kendi namıyla, kendi kuvvetiyle hareket etmiyor. Belki o bir askerdir, devlet namına hareket eder, bir padişah kuvvetine istinad eder."(1)

Yani bir şahsın, kendi güç ve kuvveti ile bir köyde yaşayan binlerce insanı zorla bir yere götürüp, cebren bir işte çalıştırması imkansız bir şeydir. Ama aynı şahıs devlet adına ve devlet kuvvetine dayanarak o İstanbul ahalisini alır, zorla bir yere sevk eder ve zorla bir işte çalıştırabilir. Zira arkasında devlet kuvveti, devletin ordu ve polisi vardır.

Mesela, karayolunda bir trafik polisi küçük bir el işareti ile koca tır kamyonunu durduruyor. Aynı polis, üniformayı gösteren, üzerindeki elbisesini çıkarıp, sivil elbise giyse, aynı hareketi yapsa, değil kamyonu, bir bisikleti dahi durduramaz. Demek o kamyonu durduran, polisin kendi şahsi gücü ve kuvveti değil, onun resmi elbisesi arkasında duran devletin kuvvetidir.  Aynı şekilde arı, incir çekirdeği ve ipek böceği gibi güçsüz ve zavallı mahluklar o harika işler olan bal, incir ağacı ve ipek gibi nimetleri kendi şahsi kuvvet ve ilimleri ile değil, Allah’ın sonsuz ilim ve kudretine dayanarak yapıyorlar.

Arı ile bal arasında orantısız bir fark vardır. Bal mükemmel ve harika bir nimet iken, arı gayet şuursuz ve zavallı bir hayvandır. Balı arıdan bilmek ile, bir şahsın kendi gücü ile milyonlarca İstanbul ahalisini dövebileceğini ve güç yetirebileceğini söylemek aynı eşitlikte bir safsatadır.  İşte bu temsilde verilen ana mesaj budur.

İnsanın iradesine bakan nokta hariç, her şey Allah’ın ilim ve kudreti karşısında mutlak bir cebir ve itaat içindedir. Mesela güneş kendi iradesi ile değil, Allah’ın irade ve kudreti ile dönüyor. Bulut kafası estiği zaman yağmuru vermiyor, Allah’ın emri doğrultusunda hareket ediyor vs. Cebren ifadesi bu manaya geliyor. 

(1) bk. Sözler, Birinci Söz

Selam ve dua ile...
Sorularla Risale Editör

Paylaş

Yorumlar

MuberraArat
Tesekkur ederim... Sayenizde uzun zamandan beri okumak istedigim ama dili agir geldigi icin her elime alista geri biraktigim bu eseri sayenizde anlayarak okuma firsati buldum... Tesekkur ederim... Derinlere daldim sayenizde...
Yorum yapmak için Giriş Yapın ya da Üye olun.
BENZER SORULAR
Yükleniyor...