Block title
Block content

Birinci Şua'da geçen; "Hadîste vârid olduğu gibi, 'Her bir âyetin mânâ mertebelerinde bir zâhiri, bir bâtını, bir haddi, bir muttalaı vardır...'" Bu hadisin izahını yapar mısınız?

 
Cevap

Değerli Kardeşimiz;

Birinci nokta: Hadîste vârid olduğu gibi, 'Her bir âyetin mânâ mertebelerinde bir zâhiri, bir bâtını, bir haddi, bir muttalaı vardır. Bu dört tabakadan herbirisinin hadîsçe  شُجُونٍ وَغُسُونٍ tâbir edilen fürûatı, işârâtı, dal ve budakları vardır.' meâlindeki hadîsin hükmüyle, Kur’ân hakkında nazil olan bu âyet-i kudsiye fer’î bir tabakadan ve bir mânâ-yı işârîsiyle de Kur’ân ile münasebeti çok kuvvetli bir tefsirine bakmak, şe’nine bir nakîse değil, belki o lisanü’l-gaybdaki i’câz-ı mânevîsinin muktezasıdır."(1)

"Ne yaş, ne de kuru hiçbir şey yoktur ki, apaçık bir şekilde  kitapta yazılmış olmasın." (En'âm, 6/59)

Yukarıdaki paragrafta ifade edilen hadisin de hükmüyle ayetin zahir ve sarih manasından başka çok latif ve ince mana ve  mertebeleri vardır. Bu latif ve ince manaların da çok derinlikleri vardır ki, bunları keşfedip çıkarmak; ancak ehline mahsustur. Bu da birçok ilmi alanda uzman olmayı gerektiriyor. 

Tarihte sadece Üstad Hazretleri değil, birçok dil ve gramer ustası ayetlerin belagat kıvrımları arasından bu gibi manevi incileri ve elmasları çıkarmışlar ve insanların nazarlarına sunmuşlardır.

Fıkıh müçtehitleri, ayetlerin bu geniş ve derin sahasına inerek, oralardan avam insanlara çözümler sunmuşlardır. Yani bir ayetin kökü ve esasından başka -ki kökü ve esası herkesçe kabul edilmesi gerekli olan zahir ve sarih manasıdır- dal ve budakları da vardır. Yani remzi ve işari birçok manaları da mevcuttur demektir. Hadiste işaret edilen ana tema; ayetin genişliği ve mana zenginliğidir. Ayeti sadece zahirine ve sarih manasına hapsetmek ve diğer remzi ve işari manalarını inkar etmek bir hastalıktır. Tabi bu remzi ve işari manalar, ayetin zahir ve sarih manası ile mütenasip ve uyumlu olmak durumundadır. Yoksa ayetin kök ve esası hükmünde olan zahir ve sarih manalarını inciten manalar batıldır.

(1) bk. Şualar, Birinci Şua, Yirmi Dördüncü Ayet ve Ayetler.

Selam ve dua ile...
Sorularla Risale Editör

Kategorisi: Birinci Şua | Yazar: Sorularla Risale | Okunma Sayısı: 3573 | Word indir | Pdf indir
Paylaş
BENZER SORULAR
Yükleniyor...