Block title
Block content

"Bizdeki karışıklıklar bir nevi kitabettir,.." ifadesini izah eder misiniz?

 
Cevap

Değerli Kardeşimiz;

"Ve yüzümüzdeki sikke-i kudret bir olan bütün gitmiş ve gelecek emsalimizi icad edecek bir iktidar sende varsa, belki bana rububiyet dâvâ edebilirsin. Yoksa, haydi sus! Benim nev'imdeki karma karışıklığa bakıp parmak karıştırabilirim deme. Çünkü intizam mükemmeldir."

"O karma karışık zannettiğin vaziyetler, kudretin kader kitabına göre kemâl-i intizamla bir istinsahtır. Çünkü, bizden çok aşağı olan ve bizim taht-ı nezaretimizde bulunan hayvânat ve nebâtâtın kemâl-i intizamları gösteriyor ki, bizdeki karışıklıklar bir nevi kitabettir."(1)

Nasıl sema dairesindeki yıldızlar, görünüşte rastgele dağıtılmış bilyeler gibi dururken, altlarında fennin beyanı ile mükemmel bir insicam ve intizam hükmediyor. Aynı şekilde insanlığın karmaşık gibi duran toplumsal ve sosyal yapısında da aynı insicam ve intizam hükmediyor.

Burada şirkin vekili insanların karma karışık vaziyetini görüp iştaha gelerek, "acaba burada şirke bir yer ve kapı bulabilir miyim" diyerek, insan türüne şirk namına sahiplenmek istiyor. Halbuki insan türü ve insanların toplumsal yapısı da bugün fen ilimlerinin incelediği muazzam bir sanat ve mükemmel bir şaheserdir.

 Mesela, İstanbul’da taksim meydanında sel gibi akan adamlara yüksek bir yerden bakan adam; bütün bu insanlar, karışık ve düzensiz bir şekilde hareket ediyorlar zanneder.  Zahirde o sel gibi düzensiz hareket eden insanlarda bir insicam ve ahenk görünmüyor, ama her bir adamı çevirip nereye gidiyorsun diye sorduğumuzda, hepsinin bir amaç ve gayeye yönelik yürüdüğünü anlarız. Ve karmaşık duran yürümelerin altında insanlar adedince maksat ve gayelerin olduğuna hükmederiz ve o sel gibi akışın o maksatların üzerinde ince bir zar olduğunu anlarız. O akımın maksatlı ve planlı olduğunu görürüz.

İnsanlık da dünya meydanında yürürken, karmaşık gibi durabilirler, ama asla maksatsız ve gayesiz yaratılmamışlardır. Öyle ise Allah sadece bitki, hayvan ve küreler üzerinde hükümran değil, insanların karmaşık gibi duran sosyal olaylarında da hükümrandır. Yığınları tesadüfe ve tabiata vermek insan açısından biraz daha kolay olduğu için, şeytan bu damarı çok işletiyor.

(1) bk. Sözler, Otuz İkinci Söz.

Selam ve dua ile...
Sorularla Risale Editör

Paylaş
BENZER SORULAR
Yükleniyor...