"Bizdeki tenebbüh-ü efkâr-ı umumî ve tekemmül-ü mebadî ve vesait ve ihata-i medeniyet, o noktaların yerini tutmakla; hem o noktaları istihsal, hem de netice-i matlûb olan terakkiyi intac edebiliyor." İzah eder misiniz?

Cevap

Değerli Kardeşimiz;

"Yedinci Madde:"

"Hilafete dair bir rüyadır. Âlem-i manada padişahı gördüm. Dedim: 'Sen zekat-ül ömrü Ömer-i Sânî'nin mesleğinde sarfet!.. Tâ ki, meşrutiyet riyasetine lâzım ve bîâtın manası olan teveccüh-ü umumiyeyi kazanasın.'"

"Pâdişah dedi: Ben O'nun yolunda gideyim. Siz de ol zaman ehlini taklid edebiliyor musunuz?.. Bir de sizde, onlardaki kuvvet-i İslâmiyet ve safvet ve ahlâk!.."

"Ben dedim: Bizdeki tenebbüh-ü efkâr-ı umumî ve tekemmül-ü mebadî ve vesait ve ihata-i medeniyet, o noktaların yerini tutmakla; hem o noktaları istihsal hem de netice-i matlûb olan terakkiyi intac edebiliyor."(1)

Sultan Abdülhamid, Üstadın rüyada kendisine yaptığı "Ömrünün geri kalanını İkinci Ömer olan Ömer bin Abdülaziz yolunda giderek değerlendir." teklifine karşı, "Ben Ömer bin Abdulaziz gibi adil halifelerin yolundan gideyim. Ama bu zamanın insanlarındaki iman ve ahlak zayıflığı beni takip, teyit ve takviye etme konusunda yeterli değildir. Ben böyle bir toplumla nasıl adil olabilirim?" diyor.

Üstadımız da "Her ne kadar halihazırdaki toplum Asr-ı saadet'teki kadar kuvvetli bir iman ve ahlaka sahip değil ise de kamuoyunun giderek uyanması, medeniyetin kuşatıcılığı yani bireyler üzerindeki tesiri, teknolojinin gelişip iyilik ve ahlaka hizmet etmesi gibi faktörler, toplumu adalet ve terakkiye sevk edebilir. Ecnebi devletlerinin kendi içlerinde adaleti tesis etmesi gibi." mealinde bir cevap veriyor.

İsveç, Norveç, Finlandiya, İzlanda gibi İskandinav ülkelerinde suç oranları çok düşük, ekonomi güçlü, eğitim mükemmel, gelir dağılımı adil ve müreffeh, şehirler temiz ve bakımlı. Bu toplumlar bu seviyeye kuvvetli bir iman ile değil teşekkül etmiş medeniyet, teknoloji ve insani değerlerin öne çıkarılması ile gelmişler.

Bizde de benzer bir yapı inşa edilir, iman ve ahlak da ayrıca destek verirse -zira şarkın nuru dindir- o zaman Müslümanlara maddi ve manevi açıdan yetişmek mümkün olmaz.

(1) bk. Asar-ı Bediiyye, Makaleler.

Selam ve dua ile...
Sorularla Risale Editörü

Bu içeriği faydalı buldunuz mu?

BENZER SORULAR

Yükleniyor...