Block title
Block content

"Bu cezâlet-i beyaniyeyi görmek istersen, hüşyar ve müdakkik bir kalble, Sûre-i Amme ve  قُلِ اللّٰهُمَّ مَالِكَ الْمُلْكِ âyetleri gibi fermanları dinle." ifadesini açıklar mısınız?

 
Cevap

Değerli Kardeşimiz;

"Hem üslûb-u Kur'ânîde öyle bir cezâlet ve selâset ve fıtrîlik var ki, güya Kur'ân bir hafızdır, kudret kalemiyle kâinat sayfalarında yazılan âyâtı okuyor. Güya Kur'ân, kâinat kitabının kıraatidir ve nizâmâtının tilâvetidir ve Nakkaş-ı Ezelîsinin şuûnâtını okuyor ve fiillerini yazıyor. Bu cezâlet-i beyaniyeyi görmek istersen, hüşyar ve müdakkik bir kalble, Sûre-i Amme ve  قُلِ اللّٰهُمَّ مَالِكَ الْمُلْكِ âyetleri gibi fermanları dinle."(1)

Cezalet: Kelimeler, ince veya sert söylenişlerine göre; elfâz-ı cezle veya elfâz-ı rakika diye ikiye ayrılır. Elfâz-ı cezle: Söylenişte tatlılığı bulunan veya heybet, ululuk, çarpışma, korkutma, yıldırma ifâde etmeğe uygun kelimeler olarak ayrılır. Celâdet, sadme, kazanfer, çekâçek, dırahşân gibi.. Bu çeşit kelimelerle, söylenen ve yazılan ifâdelerde cezâlet var, denir. Âl-i İmran suresi:

26."De ki: Ey mülk ve hakimiyet sahibi Allah’ım! Sen mülkü dilediğine verir, dilediğinden onu çeker alırsın. Dilediğini aziz, dilediğini zelil kılarsın. Her türlü hayır yalnız Senin elindedir.  Sen elbette her şeye kadirsin."

27. "Geceyi gündüze katar günü uzatırsın, gündüzü geceye katar geceyi uzatırsın. Ölüden diri, diriden ölü çıkarırsın. Sen dilediğin kimseye sayısız rızıklar verirsin.”

Ayetlerin mealleri üzerinden, cezalet ve selaset gibi ulvi ve yüksek haller gösterilemez. Cezalet ve selaset gibi yüksek ifade sanatları; ancak ehl-i belagat olan dil bilginleri ve alimleri tarafından görülüp gösterilebilir. Bir de muhatabın Arapça diline ve inceliklerine aşina olması iktiza eder. Bu şartlar olunca muhatap tam manası ile bu sanatlardan zevk duyabilir.

Buna rağmen ayetlerin mealinde de cezalete işaretler vardır. Yukarıda mealini verdiğimiz ayetlerde Allah’ın hükümranlığı ve saltanatı çok tatlı, akıcı ve hakim bir üslup ile ifade ediliyor. Kainat üstünde görünen geniş ve haşmetli saltanat, haşmetli ve tatlı bir üslup ile beyan edilmiş.

(1) bk. Lem'alar, On Yedinci Lem'a.

Selam ve dua ile...
Sorularla Risale Editör

Kategorisi: On Birinci Nota | Yazar: Sorularla Risale | Okunma Sayısı: 3807 | Word indir | Pdf indir
Paylaş
Yükleniyor...