"Bu hayret verici seyahat ve seyeran-ı mevcudat, o sefer ve seyelan-ı mahlukat öyle bir intizam ve mizan ve hikmetle sevk ve idare edilir ve onlara ve o kafilelere kumandanlık eden..." İzah eder misiniz?

Cevap

Değerli Kardeşimiz;

"Bu hayret verici seyahat ve seyeran-ı mevcudat, o sefer ve seyelan-ı mahlukat öyle bir intizam ve mizan ve hikmetle sevk ve idare edilir ve onlara ve o kafilelere kumandanlık eden öyle basirâne, hakîmâne, müdebbirâne kumandanlık ediyor ki, bütün akıllar faraza ittihat edip bir tek akıl olsa, o hakîmâne idarenin künhüne yetişemez ve kusur bulup tenkit edemez."(1)

Kâinat ve içindekiler zaman tünelinde ya da nehrinde öyle hızlı bir şekilde akıp gidiyorlar ki bunları mükemmel bir sistem, ölçü ve bir amaç doğrultusunda sevk ve idare edebilmek için sonsuz bir ilim, irade, kudret, basar ve hikmet sahibi olmayı gerektiriyor.

Dünyamızdan milyonlarca kat daha büyük yıldız ve galaksilerin birbirine çarpmadan birbirinin düzen ve ölçüsünü bozdurmadan sevk ve idare edildikleri malumdur. Bu düzeni sağlayacak hikmet, ilim ve kudret öyle bir mükemmellikte ve sonsuzlukta olması gerekiyor ki, bütün akıllar toplansa bu muazzam inceliği bütün haşmeti ile idrak etmekten aciz kalacağı için hayret ile secde etmesi gerekir.

İnsan aklı aynı anda birkaç işi sevk ve idare etmekten aciz olduğu için kendine yardımcılar tutuyor. Ama sonsuz ilim, irade ve kudret sahibi olan Allah aynı anda rakamlarla ifade edilemeyecek kadar işleri karıştırmadan, bozmadan, ölçüsünü şaşırmadan ve bir yardımcıya ihtiyaç duymadan sevk ve idare ediyor. İşte bu muazzam hakikatin künhünü insanoğlu ne kadar tetkik edip incelese de tam anlamı ile idrak edemez. İlahi icraatlarda bir kusur bir noksanlık bulamaz.

"Yedi kat göğü birbiriyle tam uyum içinde yaratan odur. Rahman'ın yaratmasında hiçbir nizamsızlık göremezsin. Gözünü çevir de bak, herhangi bir kusur görebilir misin? Sonra tekrar tekrar gözünü çevir de bak, gözün bir kusur bulamadığından, eli boş ve bitkin geri döner." (Mülk, 67/3-4)

1) bk. Lem'alar, Otuzuncu Lem'a, Altıncı Nükte.

Selam ve dua ile...
Sorularla Risale Editörü

Bu içeriği faydalı buldunuz mu?
Yükleniyor...