Block title
Block content

"Bu hizmet-i Kur’âniyede bulunan kardeşlerinizi tenkit etmemek ve onların üstünde faziletfuruşluk nev’inden gıpta damarını tahrik etmemektir." cümlesini izah eder misiniz; "faziletfuruşluk" ne demektir?

 
Cevap

Değerli Kardeşimiz;

"Faziletfuruş", kendini salih ve manevi makam sahibi görüp başkalarından saygı ve hürmet görme arzusudur. Bu arzu ise, nefsani bir arzu olup ihlasla asla bağdaşmaz. Gerçek fazilet sahibi insanlar mahviyet içinde olurlar, yani alçak gönüllü olup asla başkalarından kendini üste ve yüksekte görmezler ve kendilerine karşı bir saygı ve hürmet beklentisi içinde olmazlar.   

Faziletfuruş duygusu ile hareket edenler, genelde etrafındaki insanlara amirlik taslarlar, yani çevresindeki kardeşlerini emir eri gibi telakki edip, sürekli kendisini dinlemelerini ve saygı göstermelerini beklerler. Bu tarz hareket de karşıdaki insanların menfi duygularını tahrik eder. Menfi duygular karşılıklı harekete geçerse, o ortamda ne huzur ne ihlas ne de gayret kalır.

Bu yüzden Üstadımız faziletfuruş istek ve davranışların ihlasla bağdaşmayacağını ifade ederek talebelerini ikaz ediyor.

Tenkit eden birisi bazen kendisini ari ve temiz, tenkit ettiği kimseyi de nasihata muhtaç zavallı birisi şeklinde konumlandırabiliyor. İşte bu durum faziletfuruşluk oluyor. Tenkidin adabı kendi üzerinden tenkit etmeyi gerektirir. Yani birisini hedef alarak tenkit etmek değil de kendi nefsini hedef alarak yapılan tenkit yararlı olur.

Mesela, birisinin yüzüne karşı "Vay sen çok pintisin, vay sen çok cimrisin." desek, bu davranışımızdan kendimizi çok cömert kabul ettiğimiz anlamı da çıkar. Bu davranış hem karşı tarafı incitir hem de kendi nefsimize bir makam bir fazilet verdiğimizi gösterir ki, bu nefis terbiyesi açısından çok tehlikeli bir yaklaşımdır. Örnekleri çoğaltmak mümkün...
* * *
FAZİLET: Değer. Meziyet, iyilik, ilim ve iman, irfan itibarı ile olan yüksek derece. Dinî ve ahlâkî vazifelere riayet derecesi. Fazl ve hüner cihetiyle olan yüksek derece. Bir şeyin başka şeylerden cemal ve kemal ve fayda cihetiyle üstünlüğü, müreccah olmasına sebep olan keyfiyet. (Zâta mahsus hasletin cem'i "fazâil"dir. Şecaat, in'am ve ihsan gibi, müteaddid meziyete dair faziletlerin cem'i "fevâzıl"dır.)

FÜRUŞ: Satan, satıcı anlamlarına gelmektedir.

FAZİLETFÜRUŞLUK ise; faziletini satan, kendini faziletli gibi gösterneye çalışan demektir. Teheccüd namazı kılan birisinin, her yerde ve her vesileyle teheccüd'e kalktığından bahsetmesi, buna bir misal olabilir. Burdaki satmak ise, karşılığında takdir ve övünmeyi beklemektir. Onunla maddi ve manevi bir karşılık beklentisine talip olmaktır...

Selam ve dua ile...
Sorularla Risale Editör

Kategorisi: İkinci Düstur | Yazar: Sorularla Risale | Okunma Sayısı: 1426 | Word indir | Pdf indir
Paylaş

Yorumlar

Lazgin
Peki kişi dershane içindeki görev ve sorumluluklarını aksatiyorsa tenkid edilebilir mi?
Yorum yapmak için Giriş Yapın ya da Üye olun.
Editor (Muaz)

Amir memur, vazifeli vazifesiz arasındaki ilişki bu kapsamda değerlendirilmez. Şayet öyle olmuş olsa hiyerarşi diye bir şey kalmaz. 

Yorum yapmak için Giriş Yapın ya da Üye olun.
Yükleniyor...