Block title
Block content

"Bu kıyasa binaen fünunun bir kısmı, büyük taşın kaldırılması gibi teavüne muhtaçtır. Bunların ekserî, ulûm-u maddiyedendir. Diğer bir kısmı ikinci misale benzer. Tekemmülü def’î, yahut def’î gibi olur. Bu ise, ağlebi mâneviyat veya ulûm-u İlâhiye." İzah?

 
Cevap

Değerli Kardeşimiz;

Maddi ilimler fen ilimleridir ki; bu ilimleri öğrenmek ve talim etmek, ancak dayanışma ve yardımlaşma ile olur. Mesela tıp maddi bir ilimdir, bu ilmin bugünkü seviyeye gelmesinde binlerce insanın katkı ve emeği vardır. Ve bu ilmi öğrenip üzerinde uzman olmak zaman ve emek ister. Bir göz doktorunun en az on beş yıl tahsilde bulunması gibi...

Üstad Hazretleri maddi ilimlerin bu cihetini; "büyük bir taşın kaldırılması" ile ifade ediyor. Malum; taşı kaldırırken ne kadar el olursa, o kadar kolay olur. Yani maddi ilimler insanlığın ortak akıl ve ortak emeğinin bir neticesidir ve bunu elde etmekte insan başkalarının yardım ve emeğine muhtaçtır.

Manevi ilimlerde ise durum tersinedir. Bu cihetle maddi ilimler ile manevi makamları kıyaslamak yanlış olur. Zira maddi ilimler yukarıda da bir nebze değindiğimiz gibi; tekamül kanunu gereği zaman ve müddetle ve insanların kolektif aklı ile elde edilen bir sahadır. Yani peyderpey gelişir ve büyür. Ama manevi makamlarda bu şart yoktur, bir anda veya kısa bir müddet içinde insan yüksek makamları elde edebilir. Sahabelerin Peygamber Efendimizin (asv) bir dakika sohbeti ile en yüksek makamlara ulaşması meselemize işaret eder.

Üstad Hazretleri; manevi ilimlerde tekemmül ve terakki defi ve ani olarak gerçekleşir diyerek, bu inceliğe işaret ediyor. Burada kolektif aklın, zaman ve müddetin bir faydası ve tesiri yoktur, bir ile bin aynı hükmündedir. Manevi ilimler ya da manevi alanda tekemmül etmek; "dar bir delikten geçmek" ya da "hendekten atlamak" gibidir ki; burada insanların yardımının ve kolektif aklının tesiri ve yardımı söz konusu değildir. İnsan bu sahada kendi irade ve duyguları ile başbaşadır.

Selam ve dua ile...
Sorularla Risale Editör

Paylaş
BENZER SORULAR
Yükleniyor...