Block title
Block content

Buradaki nimetler ahirettekilerin numuneleri ve gölgeleridir. Halbuki buradakilerin de asılları ve hakikatleri vardır. Dolayısıyla değerlendirmeyi ve muvazeneyi izah edebilir misiniz?

 
Cevap

Değerli Kardeşimiz;

Üstadımız, vahdetü’l-vücud bahsinde Allah’ın vacip, ezelî ve ebedî varlığına nispeten, mümkinatın varlığının zayıf bir gölge olduğunu ve Muhyiddin-i Arabi gibi zâtların bu varlıkların “vücud” ismine layık olmadıklarını ifade etmek manasında “La mevcude illa hu”, yani “O’ndan başka mevcut yoktur.” dediklerini kaydeder.

Elbetteki mümkin varlıkların da hakikatleri Esmâ-i İlâhîyeye dayanmaktadır. Onların varlıkları inkâr edilemez, ama Allah’ın vacip, ezelî ve ebedî olan varlığına nispet edildiklerinde zayıf gölgeler kadar zayıf kalırlar.

Aynı mana dünya ile ahiret arasında da geçerlidir. Dünyadaki nimetlerin varlıkları münakaşa götürmez, herkesçe bilinir ve kabul edilirler. Ancak ahiret nimetleri yanında bunlar gölge kadar zayıf, numune kadar azdırlar.

“Evet, madem herşeyin kıymeti ve dekaik-ı san'atı gayet yüksek ve güzel olduğu halde; müddeti kısa, ömrü azdır. Demek o şeyler nümunelerdir, başka şeylerin suretleri hükmündedirler. Ve madem müşterilerin nazarlarını, asıllarına çeviriyorlar gibi bir vaziyet vardır. Öyle ise, elbette şu dünyadaki o çeşit tezyinat; bir Rahman-ı Rahîm'in rahmetiyle, sevdiği ibadına hazırladığı niam-ı Cennet'in nümuneleridir, denilebilir ve denilir ve öyledir.” (Sözler, Onuncu Söz, Mukaddime)

Bu manayı ders veren bir hadis-i şerif:

“İnsanlar uykudadırlar, ölünce uyanırlar.” 

Bu hadisi, “Kabir cennet bahçelerinden bir bahçe, yahut cehennem çuzurlarından bir çukurdur.” hadisiyle birlikte düşündüğümüzde, zihnimizde şu mana canlanır: Bir mümin öldüğünde, kendini cennet bahçesi gibi güzel bir alemde bulacaktır. Dünyadaki bahçeler o cennet bahçeleri yanında o kadar geri kalacaklardar ki, uykuda gezdiği bahçelerle, uyandıktan sonda dolaştığı bahçeler kadar fark olacaktır. Rüyada gördüğümüz bahçeler de o âlemde bir çeşit varlığa sahiptirler. Uyanıncaya kadar o bahçelerden istifade ederiz. Ama o bahçeler dünyadaki gerçek bahçeler yanında birer gölge gibidirler; onlardan o kadar zayıftırlar. Dünya bahçeleri ile cennet bahçeleri arasındaki fark da böylesine büyük, böylesine azimdir.

Selam ve dua ile...
Sorularla Risale Editör

Paylaş
BENZER SORULAR
Yükleniyor...