Block title
Block content

"Cam, su, hava, âlem-i misal, ruh, akıl, hayal, zaman ve saire gibi, tecellî-i timsal akislere mahal ve mazhar olan çok şeyler vardır. Maddiyat-ı kesifenin timsalleri hem münfasıl, hem ölü hükmündedirler..." Bu i'lemi açar mısınız?

 
Cevap

Değerli Kardeşimiz;

"İ'lem eyyühe'l-aziz! Cam, su, hava, âlem-i misal, ruh, akıl, hayal, zaman ve saire gibi, tecellî-i timsal akislere mahal ve mazhar olan çok şeyler vardır. Maddiyat-ı kesifenin timsalleri hem münfasıl, hem ölü hükmündedirler. Çünkü, asıllarına gayr oldukları gibi, asıllarının hâsiyetlerinden de mahrumdurlar. Nurânîlerin timsalleri ise, asıllarıyla muttasıl ve asıllarının hâsiyetlerine mâlik ve asıllarına gayr değillerdir. Binaenaleyh, Cenab-ı Hak, şemsin hararetini hayat, ziyasını şuur, ziyadaki renkleri duygu gibi yapmış olsaydı, senin elindeki aynada temessül eden şemsin timsali seninle konuşacaktı. Çünkü, o, timsalinde oldukça harareti, ziyası, renkleri olurdu. Hararetiyle hayat bulurdu. Ziyasıyla şuurlu olurdu. Renkleriyle de duygulu olurdu. Böyle olduktan sonra, seninle konuşabilirdi. Bu sırra binaendir ki, Resul-i Ekrem (a.s.m.), kendisine okunan bütün salâvat-ı şerifeye bir anda vakıf olur."(1)

İn’ikas ve temessül; bir şeyin aynı ile başka bir şeyde yansıması demektir. Mesela bir mum etrafında halka şeklinde on adet ayna bulunsa, her bir aynada mum temessül eder. Yani aynı vasıfları ile o aynaların içinde bulunur. Bir tek mum iken, on mum olur. Temessül tabirinin yansımadan bir farkı, temessül yansıdığı yerde bütün vasıfları ile yansır. Yansımada ise sadece zahir ve görüntü olarak yansır.

 Mesela o mum yerinde bir insan olsa, bu insan on aynanın hepsinde görünse, sadece birisi asıl olur diğerleri görüntü olarak ayna içinde vardır. Yani insanın aynadaki yansımaları cansız ve ruhsuz olarak yansır.

 Ama temessül etmiş olsa, bizzat asıl şahsı itibari ile o aynaların yanında ve içinde bulunur. Bir insan iken, on insan olur. Her bir aynada tam manası ile tasarruf eder. Mesela  Cebrail (as) temessül sırrı ile bir anda binlerce yerde aynı ve zatı ile bulunabilir. Yani bir Cebrail asıl olup da diğerleri kopyası ya da sureti anlamında değildir. Şuuru ile bütün vasıfları ile bir anda her yerde temessül edebilir. Arştaki Cebrail (as) ile insan huzuruna gelen Cebrail (as) arasında şöyle küçük bir fark vardır, oda şudur: Arş çok cami ve geniş bir ayna olduğu için Cebrail (as) bütün haşmet ve azameti ile arşta temessül eder, insan ise küçük ve musaggar bir ayna olmasından arştaki gibi azametli ve haşmetli temessül etmiyor, insanın tahammül edeceği bir yansıma ile görünüyor. Lakin bu görünmede de aynilik ve bizatihilik vardır. Yani arştaki hakiki de insan huzurundaki Cebrail kopyası ya da sahtesi demek değildir. Cebrail (as) tam nurani bir varlık olduğu için, her temessül ettiği aynada bizzat zatı ile bulunur. Lakin ayna küçük veya büyük olduğu için, haşmet ve azamette aynanın kabiliyetine göre oluyor.

Cennet ehli de aynı şekilde bir anda binler yerde bulunup binlerce işler görecek ve biri birine mani olmayacak. Bu işleri görürken de bizzat kendi görecek. Yani insan kendi zatı ile binlerce yerde binlerce işler görebilecek. Ve hepsinden ayrı ayrı lezzetler alacak. Cennet ehli de aynı Cebrail (as) gibi tam nurani olacak. Bu yüzden Peygamberimiz (asv)'ı görmek için zahmet ve sıra diye bir şey olmayacak. Aynı anda bütün ümmeti ile görüşebilecek. Bunu da bizzat kendi öz zatı ile yapacak. Yani birisi aslı ile görüşürken ötekisi kopyası ile görüşecek diye bir şey olmayacak.

 Peygamber Efendimiz (asv)'in mübarek ruhu tam nurani olduğu için temessül sırrı ile bir anda milyonlarca getirilen salavatları işitip hepsine aynı anda karşılık verebilir. Birisi diğerine mani olmaz, salavatların çokluğu Allah Resulü (asv)'ı şaşırtmaz. Dünyada cam, hava, ruh, akıl, hayal gibi bir çok şey tam nurani olmadığı halde bir çok işlere aynedarlık yapabiliyor ise, tam nurani olan Allah Resulü (asv) elbette daha mükemmel ve daha azim bir mazhariyet içinde olur demektir.

(1) bk. Mesnevî-i Nuriye, Habbe

Selam ve dua ile...
Sorularla Risale Editör

Paylaş

Yorumlar

sami

Üstadın daha geniş diğer bir izahı için bakınız: On Altıncı Söz

Yorum yapmak için Giriş Yapın ya da Üye olun.
baybarshan
Maaşallah...
Yorum yapmak için Giriş Yapın ya da Üye olun.
BENZER SORULAR
Yükleniyor...