Block title
Block content

"Celâline karşı kavlen ve fiilen Sübhânallah deyip takdis etmek; hem, kemâline karşı lâfzen ve amelen Allahu ekber deyip tâzim etmek; hem, cemâline karşı kalben ve lisanen ve bedenen Elhamdülillâh deyip şükretmektir." Bu cümlenin izahını yapar mısınız?

 
Cevap

Değerli Kardeşimiz;

İnsanın kalben, bedenen ve lafzen olmak üzere üç temel ibadet şekli vardır. Allah’ın ibadete layık olduğu vasıflar  celal, cemal ve kemal olmak üzere üç temel keyfiyette temerküz eder. İnsan üç temel ibadet şekli ile Allah’ın üç temel vasfına mukabele ediyor ve etmek zorundadır.

Kemal sıfatına mukabil yapılan ibadet, daha ziyade tazimi ifade eden tekbirdir. Yani insan, Allah’ın celalline, azametine ve kibriyasına  karşı, lafzen Allahuekber’i,  kalben havfı, yani korkuyu, bedenen de tazimi havi olan ibadetleri takdim eder. Namaz içinde bu tarz ibadetlerin hepsi cem olmuştur. İnsan namazda Allah’a karşı hem lafzen hem kalben hem de bedenen tazim ve tekbirde bulunuyor.

Cemal sıfatına yapılan ibadet ise daha çok şükrü ifade eden tahmiddir. Yani insan, Allah’ın cemalinden gelen ikram ve ihsanlara karşı, lafzen Elhamdülillahı, kalben muhabbetullahı ve recayı yani umudu, bedenen de şükrü havi olan ibadetleri takdim eder. Aynı şekilde namaz içinde bu ibadetlerin hepsi mevcuttur.

Celal sıfatına karşı yapılan ibadet ise daha ziyade tenzih ve takdisi ifade eden tesbihdir. Yani insan, Allah’ın kusur ve eksiklerden münezzeh ve  bütün mükemmel sıfatlar ile muttasıf olduğunu lafzen Sübhanallah, kalben haşyet ve mehafetullah, bedenen tenzih ve tesbihi havi olan ibadetleri işlemek ile mukabele eder. Namaz içinde tenzih ve tesbih kesretle bulunur.

Namaz öyle cami ve amika bir ibadettir ki, yukarıda sayılan bütün ibadetleri ve şekillerini bünyesinde barındırıyor. Yani namazı kılan adam, Allah’a karşı külli bir tesbih, tekbir ve tahmid ile mukabele etmiş oluyor.

Selam ve dua ile...
Sorularla Risale Editör

Paylaş
BENZER SORULAR
Yükleniyor...