"Cenab-ı Hakk'ın bir kanun-u mahsusla ihzar ettiği o madde-i latifeden alınan ecza ile yapılır. " ifadesindeki "madde-i latife" nedir, nasıl anlamalıyız?

Soru Detayı

- Bu madde-i latifeden ne anlayacağız?
- Bu bir rızık mı, yemek parçası mı?
- Onlardan oluşan besin maddeleri mi?
- Gözle görülüp elle tutulur mu?
- Başka yerlerde ruh için de madde-i latife deniyor...

Cevap

Değerli Kardeşimiz;

“Oysa sizi türlü merhalelerden geçirerek o yaratmıştır.” (Nuh, 71/14)

"Yine şayan-ı dikkattir ki, o madde-i lâtife, dört matbahta pişirildikten sonra ve dört inkılâptan geçtikten sonra ve dört süzgeçten tasfiye edildikten sonra rızık olarak taksim edilir. Hem yine şayan-ı dikkattir ki, o madde-i latife, yemeklerin ruhu ve hülasasıdır. O yemekler âlem-i anasırda dağınık menbalardan muntazam bir düstur ile mahsus bir nizam ile cem’ ve tahsil edilirler."(1)

Besin maddelerinin suyu, vitamini, proteini, karbonhidratı, yağı, posası ayrıştırılıp süzülüyor, biri diğerinden tasfiye ediliyor ve her biri ilgili birimlerde sindirime uğruyor. Kana karışan rızıklar yüz bin kilometreyi bulan damarlarla bütün hücrelere ulaştırılmak suretiyle de rızık taksim edilmiş oluyor.

Üstadımız burada "madde-i latife" tabirini yemeklerin ruhu ve özü olarak izah ediyor. Burada gıdaların insan bedeninde belirli aşamalardan ve süzgeçlerden geçerek nasıl hayata dönüştüğü ifade ediliyor. Katı ve cisim şeklinde olan gıdalar, bu dört aşamadan geçtikten sonra, latif ve hülasa şekline girerek hayatın devamını temin ediyorlar.

Mesela, elma bu dört aşamadan geçmeden göze, kulağa, ciğere vesaireye girip latif bir öz, ince bir ruh olamaz. Rızkın öz ve ruh olması, ancak bu dört aşama bu dört süzgeç ve bu dört matbah ile mümkün olabiliyor.

Madde-i latifeyi, cisimden enerjiye giden süreci özetleyen genel bir ifade şeklinde tarif edebiliriz. Mesela, “Açlıktan gözünün feri gitmişti.” ifadesinde fer kelimesi göz için bakışlardaki canlılık anlamına gelir ki, aslında bu canlılık latif bir cereyan, ince bir madde, hassas bir enerjidir. Somut bir şekilde elle tutulamaz, madde ile ölçülemez bir durumdur.

Havuç, gözün kuvveti ve enerjisini içinde barındırır. Ama havucun posa ve maddesi, sadece bir kılıf ve bir kabuk hükmündedir. Göze asıl ulaşan, o latif enerji ve ince özdür.

Hayatta kalmak, büyümek ve aktif olmak için hepimizin enerjiye ihtiyacı vardır. Enerjiyi, gıdaların içindeki karbonhidrat, protein, yağdan ve içtiğimiz içeceklerden karşılarız. Farklı gıdalar ve içecekler farklı miktarlarda enerji sağlar. Mesela, karbonhidratlar vücut için en önemli enerji kaynağıdır.

1) bk. İşaratü'l-İ'caz, Bakara Suresi 4. Ayetin Tefsiri.

Selam ve dua ile...
Sorularla Risale Editörü

Bu içeriği faydalı buldunuz mu?

BENZER SORULAR

Yükleniyor...