Block title
Block content

"Cenâb-ı Hakk'ın esmâ-i hüsnâsının had ve hesaba gelmez türlü türlü tecelliyâtı vardır. Mahlûkatın tenevvüleri ve ihtilâfları, o tecelliyâtın tenevvülerinden ileri geliyor." İzah eder misiniz?

 
Cevap

Değerli Kardeşimiz;

Canlılar, eşya ve nesneler arasındaki farklılıklar ve başka başka kimlik ve şahsiyetler, ilahi isimlerin tecellisinden ileri geliyor. Şayet kainatta bir isim galip gelip hükmetseydi, eşya ve canlılar o ismin ve mana ve hükmüne göre tek tip tek kimlik ve tek bir form olurdu. Eşya içindeki ihtilaf ve rengarenk çeşitlilikler olmazdı.

Ama her bir ilahi isim kendi mana ve hükmünü kainat sahnesinde görüp göstermek istediği için, ilahi irade dengeli ve her ismi tecelli ettirecek bir ölçü ile hareket ettiriyor. Bu da kainatta farklı ve rengarenk tecellilerin ortaya çıkmasına sebep oluyor.  

Nasıl büyük bir orkestrada muhtelif enstrümanlar muhtelif sesler çıkarır ve hepsinin ahenk ve uyumunu bir orkestra şefi yönetir ve neticesinde de muhteşem bir melodi ve musiki ortaya çıkarsa, aynı şekilde Allah’ın isimleri de şu kainat sahnesinde farklı hüküm ve manalar ile manasını icra eden birer enstrüman ve İlahi İrade de bir orkestra şefi gibi, bu isimlerin mana ve hükümlerini kontrol ediyor.

İrade sıfatı Allah’ın isimlerinin tecilli ve cilvelerini muhteşem bir ayar ve incelik ile senkronize ediyor ve neticede tek bir sesin, yani tevhit musikisinin çıkmasını ve etraf-ı aleme ilan edilmesini temin ediyor. Bir enstrüman melodi içinde uyum ve ahenkten başını çıkarıp orkestra şefinin iradesini dinlemese o zaman melodi manasını ve estetiğini kaybeder ve musiki bozulur.

Aynı şekilde Allah’ın bir ismi de ilahi iradenin temin etmiş olduğu ilahi uyum ve ahengin içinden çıkıp istila ve ihata ile tecelli etse, tevhid melodisinin genel ahenk ve uyumunu bozar. Mesela, Alim ismi, "Ben istila ve ihata ile bütün mahlukatta tecelli edeceğim." dese, ilahi iradenin kontrolünden çıksa, her şey taşı ile toprağı ile alim ve ilim sahibi olur. Rezzak ismi aynı şekilde hareket etse, bütün kainattan rızık akar, açlık hastalık gibi şeyler kalmaz ve diğer isimlerin tecelli alanlarına tecavüz etmiş olur...

Aynı şekilde Allah’ın rahmet ve şefkat sıfatları da ihata ile tecelli etmiş olsa, cehennemin vücuduna müsaade etmez. Ama İlahi irade devreye girip şefkatin tecellisine bir ayar çekip, sair isimlerin manasına alan açmaktadır.  

 İşte kainattaki farklılıkların menşe ve kökeni, ilahi isimlerin tecelli etmesidir. Öyle ise insanların farklı kabiliyetlerine farklı ırki özelliklerine farklı yüz kimliklerine farklı düşünce ve kanaatlere farklı mezhep ve meşreplere farklı tercih ve seçimlere, saygı ve hoşgörü ile bakmamız gerekir.

Selam ve dua ile...
Sorularla Risale Editör

Kategorisi: Birinci Makam, Dördüncü Remiz | Yazar: Sorularla Risale | Okunma Sayısı: 626 | Word indir | Pdf indir
Paylaş

Yorumlar

k.toprak
Emeğiniziçin Teşekkür ederim Allah razı olsun Ağabeylerim
Yorum yapmak için Giriş Yapın ya da Üye olun.
BENZER SORULAR
Yükleniyor...