Block title
Block content

Cenab-ı Hakk'ın gücünün sınırı yoktur; ancak bu sonsuz kudreti nasıl anlayabiliriz?

 
Cevap

Değerli Kardeşimiz;

Sonsuz sıfatların ispatı, sadece bu kainatın hal ve durumuna bakmaz. Sıfatların sonsuzluğu aklen ve mantıken de sabittir. Kainat ve ahvali, sadece akla ve mantığa yardım eden harici bir unsurdur, asıl mesele akıl ve mantıkta çözümleniyor.

Mesela; Allah’ın kudreti ya sonsuzdur, ya sonludur, aklen ve mantıken bunun ortası yoktur. Bu önerme akli ve mantıki bir önermedir. Zira sonlu olan bir kudret, aynı zamanda sonsuz olamayacağı gibi, sonsuz bir kudret de aynı zamanda sonlu olamaz. Şayet bir kudret, bir yerde durup orayı yapamayacağı anlaşılır ise, zaten onun sonsuz kudret olmadığı sabit olur. 

Mantıkta iki zıt bir arada olamaz hükmü, kati bir hükümdür. Öyle ise Allah ya sonsuzdur ya da sonludur. Sonlu olsa sonluları icat edemez, zira kendi de sonlu olduğu için, yaratmaya kadir değil, mahaldir yani kendi de yaratılmaya muhtaçtır.

Şayet Allah sonlu ise, ona zaten ilah diyemeyiz. Zira ilah sonsuzluğu temsil eden zaruri bir hükümdür. En nihayetinde akıl ve mantık, sonsuz ve ezeli olan bir varlığı kabul etmek durumundadır. Zira mümkün, mümküne illet olamaz. Yani varlık sahasına çıkmamış bir şey, başka bir şeyin varlık sahasına çıkmasına yardımcı ve sebep olamaz. Demek ezelde var ve sabit olan ezeli ve sonsuz bir İlah bulunmak aklen zaruridir. 

Malum, aklen ve mantıken zaruri olan bir varlık, levazımı ile sabit olur, yani İlah’ı ilah yapan ilahi ve ezeli sıfatlarıdır. İlahi sıfatların arizi hallere konu olması ise imkansızdır. Öyle ise Allah sonsuz kudret sahibidir ve yaratamayacağı hiçbir şey yoktur. Bu kainat olsa da olmasa da aklın ve mantığın kabul etmesi gerektiği zaruri bir hüküm ve önermedir.

Yukarıda vermiş olduğumuz izahı Üstad Hazretleri özet olarak şöyle izah ediyor:

"İ'lem eyyühe'l-aziz! Bütün kâinatı ihata eden bir nurdan hiçbirşey gizlenmez. Ve gayr-ı mütenahi bir daire-i kudretten birşey hariç kalamaz. Ve illâ, gayr-ı mütenahinin tenâhisi lâzım gelir."(1)

Üstad Hazretleri bu özet ifadesinde, sonsuz olan aynı zamanda sonlu olamaz diyerek mantıki bir delil sunmuş oluyor. İlm-i Kelamdaki bütün akli ve mantıki deliller, Allah’ın kudretinin sonsuzluğuna şahittir. Tafsili için o delillerin mahiyetine bakılabilir.

(1) bk. Mesnevî-i Nuriye, Şulenin Zeyli.

Selam ve dua ile...
Sorularla Risale Editör

Kategorisi: Şulenin Zeyli | Yazar: Sorularla Risale | Okunma Sayısı: 3212 | Word indir | Pdf indir
Paylaş
BENZER SORULAR
Yükleniyor...