Block title
Block content

Cevşen'de geçen bir ifadede, bütün esbabın, müsebbebleri ile birlikte halk edilip, kudretinin tasarrufatına perde yapıldığı nazara veriliyor. Bu ifadeyi nasıl anlamalıyız?

 
Cevap

Değerli Kardeşimiz;

Ağaç sebep, ağacın vesilesi ile gelen meyve ise müsebbeptir. Ağacı da, ondan hasıl olan meyveyi de yaratan İlahi kudrettir.  Ağaç Allah’ın kudretine sadece bir perdedir. Kudret-i İlahi dilese idi, ağaç olmadan da meyveyi yaratabilirdi.

Kainatta bütün işler ve sanatlar bu sebep-sonuç ilişkisi ile yaratılıyor. Allah her şeyi bir sebebin eli ile bize ikram ediyor, sebepsiz hiçbir şey yaratmıyor. Bu, kainatta değişmez bir İlahi kanundur.

Allah’ın, neticeleri sebepler ile göndermesinde iki önemli hikmet vardır.

Birisi, isim ve sıfatlarını sahnelemek ve göstermek istemesidir.

Şayet her şey sebepsiz ve zamansız, birden vücuda gelse idi, sebepler üstünde tecelli eden isimleri görüp okuyamazdık. Bir ağacın tohum içinden çıkıp ağaç olma serüveninde, belki yüzlerce isim sahne alıp kendini bize gösteriyor. Şayet ağaç bu sebep ve zaman içinde değil de, birden, ansızın yaratılsa idi, o isimlerin o ağacın büyüme süreci içinde nasıl tecelli ettiğini anlayamayacaktık. Bu nedenle Allah araya zamanı ve sebepleri koyuyor ki, her şey insanların, zişuurların gözü önünde cereyan etsin ve insanlar imanın nuru ile  o isim ve sıfatları okusunlar.

İkincisi, kainatta zıtlar iç içe olduğu için, iyi-kötü, güzel-çirkin beraber bulunuyorlar. Her insan, çirkin ve kötü gibi duran şeylerin arkasındaki İlahi hikmetleri, güzellikleri idrak edip takdir edemiyor. Bu yüzden çirkin ve kötü gibi duran şeylerin arasına sebepler girip, oradaki olumsuzlukları paratoner gibi üstüne çekiyorlar. Ve insanlar şikayet ve isyanlarını direkt Allah’a değil, sebeplere yöneltiyorlar.

Tabiri caiz ise sebepler İlahi izzetin önünde bir koruyucu bariyer vazifesini görüyorlar. Bu yüzden neticeler sebepler ile geliyor.    

Selam ve dua ile...
Sorularla Risale Editör

Paylaş

Yorumlar

şehrayin
esbabın bir hikmeti de acaba Allah'ın insanları imtihan etmek istemesi olabilir mi acaba kainatı yaratmış esbab ve müsebbebatı takdir etmiş gönderdiği kitaplar ve elçilerle insanların yüzlerini kesretten vahdete esbabtan müsebbibül esbab olan kendisine çevirmek için
Yorum yapmak için Giriş Yapın ya da Üye olun.
BENZER SORULAR
Yükleniyor...