Block title
Block content

"Cilve-i esmânın; külliyet, cüz’iyyet; zılliyet ve asliyyet itibariyle başka başka suretler alması"nı açıklar mısınız?

 
Cevap

Değerli Kardeşimiz;

Külliyet denilince, öncelikle, İlâhî isimlerin nevilerdeki geniş tecellisi, cüziyet denilince de aynı ismin her bir fertteki tecellisi anlaşılır. Bir hayvanın rızıklandırılması cüzi bir tecelli, bütün hayvanların birlikte rızıklandırılmaları ise küllî bir tecellidir.

Bu hakikatin insan ruhuna ve kalbine uygulanması şöyle olur:

Bir insanın sadece kendi çocuğuna şefkat etmesi ve ona yardımcı olması cüz’i bir tecellidir. Bütün çocuklara şefkat etmesi ve elinden geldiğince hepsinin imdadına koşmaya çalışması, güç yetiremediği sahalar için de bir şeyler yapamamanın üzüntüsünü çekmesi küllî bir şefkat tecellisi olur.

İşte insanlar arasında şefkat örneğinde olduğu gibi, çok cihetlerle külliyet ve cüziyet noktasında farklılıklar görülür.

“Bir adamın kıymeti himmeti nispetindedir. Kimin himmeti milleti ise, o kimse tek başıyla küçük bir millettir.”(1)

Zılliyet ve asliyet kelimeleri tecellilerin derecesiyle ilgilidir. Bir şeyin aslı ile gölgesi arasındaki farklılık gibi, İlâhî isimlerin tecellilerinde de mahlukatın kabiliyetlerine göre, büyük farklılıklar görülür.

Konuya şu açıdan da bakabiliriz:

"Hakikî hakaik-i eşya, esmâ-i İlâhiyedir. Mahiyet-i eşya ise, o hakaikin gölgeleridir."(2)

Buna göre, bizim gördüğümüz ve bildiğimiz bütün eşya, esmâ-i İlâhiyenin gölgelerinin gölgeleri mesabesindedir. Onların mahiyetleri, yani ilm-i İlâhideki vücutları, esmâ-i İlâhiyenin gölgeleridir. Buna göre her şey gölgedir, asıllar ise esmâ-i İlâhiyedir.

Dipnotlar:

(1) bk. Tarihçe-i Hayat, İlk Hayatı. 

(2) bk. Sözler, Otuz İkinci Söz, Üçüncü Mevkıf.

Selam ve dua ile...
Sorularla Risale Editör

Kategorisi: İkinci Dal | Yazar: Alaaddin BAŞAR (Prof. Dr.) | Okunma Sayısı: 998 | Word indir | Pdf indir
Paylaş

Yorumlar

Adem68474

Zılliyet ve Asliyet itibariyle cilvei esmanın başka olmasını Esma'dan misalle izah edermisiniz 

Yorum yapmak için Giriş Yapın ya da Üye olun.
Editor (Muaz)

Yer yüzünde ki rızka vesile olan bütün yiyecek ve içecekler zıllıyettir Rezzak ismi ise asliyettir. Yer yüzünde ki bütün ihsan ve ikramlar zıllıyettir Kerim ismi ise asliyettir vesaire. 

Yorum yapmak için Giriş Yapın ya da Üye olun.
BENZER SORULAR
Yükleniyor...