Block title
Block content

"Çünkü âyetin mânâ-yı küllîsinden birtek mâsadak sadıksa, o küllî mânâ sadık ve hak olur. Hattâ vâkide bulunmayan, fakat umumun lisanında mütedâvil bulunan bir ferdi, umumun efkârını mürâât için o küllîde dahil olabilir." İzah eder misiniz?

 
Cevap

Değerli Kardeşimiz;

Mana-yı Külli: Âyetin bahsettiği konuda muhtemel ne kadar anlam varsa hepsini  için de barındırmasıdır. Mesela, konu sema ise sema hakkında muhtemel ne kadar mana varsa ayet hepsinin kapsamı altına almıştır. Bu manalardan bazıları açıkça ifade edilir, bazıları üstü kapalı ifade edilir bazıları da işaret ve remzi olarak ifade edilir...

Bir tek mâsadak: Muhtemel manalardan birisinin doğru ve mutabık olmasıdır. Masadak, bir sözü veya hükmü tasdik eden husus. "Söylendiği gibi, denildiği şekilde, doğru, sâdık, olduğu gibi, muvâfıktır, mutâbıktır, tıpkısı" gibi manalara gelir.

Âyetin bir husustaki beyanının bir çok anlamlarından birisinin veya birkaç tanesinin doğru ve mutabık olması durumunda, ayet hak ve doğru olmuş olur. Mesela, semadan bahseden ayetin muhtemel yüz manasından birisi doğru ve mutabık çıkarsa, o ayet doğru ve hak olmuş olur. Bu yüz muhtemel manalardan birisi ya da bir kaçı yanlış ve hatalı olsa -haşa- ayete yanlış ve hatalı denemez.

"Çünkü âyetin mânâ-yı küllîsinden bir tek mâsadak sadıksa, o küllî mânâ sadık ve hak olur. Hattâ vâkide bulunmayan, fakat umumun lisanında mütedâvil bulunan bir ferdi, umumun efkârını mürâât için o küllîde dahil olabilir."(1)

Bilimsel anlamda yanlış olduğu hâlde, insanların örfünde ve tedavülünde doğru bilinip doğru telakki edilen bir şeyi, Kur’an, sırf insanları irşat ve ikaz makamında bu yanlışa işaret etse, ayetin genel doğruluğuna zarar vermez.

(1) bk. Lem'alar, On İkinci Lem'a.

Selam ve dua ile...
Sorularla Risale Editör

Kategorisi: İkinci Mesele-i Mühimme | Yazar: Sorularla Risale | Okunma Sayısı: 1095 | Word indir | Pdf indir
Paylaş
BENZER SORULAR
Yükleniyor...