Block title
Block content

"Çünkü, maksatta ittifak lâzım gelirken, öylelerin efkârının küre-i arzda dahi nokta-i telâkîsi bulunmaz." cümlesini izah eder misiniz?

 
Cevap

Değerli Kardeşimiz;

"Üçüncü suale deriz ki: Hak namına, hakikat hesabına olan tesadüm-ü efkâr ise, maksatta ve esasta ittifakla beraber, vesâilde ihtilâf eder. Hakikatin her köşesini izhar edip hakka ve hakikate hizmet eder. Fakat tarafgirâne ve garazkârâne, firavunlaşmış nefs-i emmâre hesabına hodfuruşluk, şöhretperverâne bir tarzdaki tesadüm-ü efkârdan bârika-i hakikat değil, belki fitne ateşleri çıkıyor. Çünkü, maksatta ittifak lâzım gelirken, öylelerin efkârının küre-i arzda dahi nokta-i telâkîsi bulunmaz. Hak namına olmadığı için, nihayetsiz müfritâne gider, kabil-i iltiyam olmayan inşikaklara sebebiyet verir. Hal-i âlem buna şahittir."(1)

Fikirlerin çarpışması ve münazaraya tutuşması şayet hak adına ve hakkın açığa çıkması için ise, bu fikirler temel ve esas konularda birlik ve beraberlik içinde olurlar. Bu insaflı insanlar hakkın bulunması ve açığa çıkarılması konusunda sadece vesile ve metotlarda ayrılığa düşerler.

Mesela; hakkın teyit ve tespit edilmesinde Fahreddin Razi akıl ve mantık metodu ile hareket ederken, İbn-i Arabi kalp ve keşif ile aynı maksada hizmet eder. Bu iki makbul zat maksatta bir iken, maksada hizmet etme metodunda ayrıdırlar.

Fikirlerin çarpışması ve münazaraya tutuşması şayet hak adına ve hakkın açığa çıkması için değil de sırf benliğini göstermek, taraftar olduğu ekolü üstün getirmek ve art niyetli bir şekilde nefsi ile hareket eder ise, o zaman bu tarz insanlar hakka hizmet değil fitne ateşine odun taşımış olurlar.

Bunların hedefi maksada hizmet değil nefse ve benliğe hizmet etmek olduğu için böyle bir düşünce ve hissiyat ile hareket edenlerin anlaşılır ve makul sayılabilecek bir tarafları ve telakkileri olamaz denilmek isteniyor.  

(1) bk. Mektubat, Yirmi İkinci Mektup.

Selam ve dua ile...
Sorularla Risale Editör

Paylaş

Yorumlar

cemdemir
"öylelerin efkârının küre-i arzda dahi nokta-i telâkîsi bulunmaz." efkarın küre-i arzda nokta-i telakisinin olmaması ne demek?
Yorum yapmak için Giriş Yapın ya da Üye olun.
Editor (Muaz)
Bazı müfrit insanların düşünceleri öyle sivri öyle ekstrem öyle aşırı bir uçtur ki bu düşüncelerin insanlık içinde bir taraftarı bir zemini bir kabul noktası olmaz zaten bu tarz düşüncelere sosyolojide anomi deniliyor.
Yorum yapmak için Giriş Yapın ya da Üye olun.
BENZER SORULAR
Yükleniyor...