Block title
Block content

"Çünkü, malumun zatı ve vücud-u haricisi, iradeye bakar ve kudrete istinad eder." cümlesini açıklar mısınız?

 
Cevap

Değerli Kardeşimiz;

Kader, Cenâb-ı Hakk’ın ilminde eşyaya biçilen bir plân ve projedir. Bir şeyi bilmek ise o şeyi vücuda getirmek için gerekli şarttır, ama yeterli şart değildir. Dolayısıyla bir şeyi bilmek ilmi vücudunu bilmek ve ona o noktada hakim olmak anlamındadır.

Kader olmuş, olan ve olacak her şeyin Allah tarafından bilinmesidir. Dolayısıyla burada, ilim sıfatı hakimdir. Ancak irâde gölgede kaldığı için, daha ziyâde ilim nazara çarpmaktadır.

Diğer taraftan; kudret ve irâde, daha ziyâde "kaza"da, yani; kaderdeki planın gerçekleşmesinde, yani bir varlığın vücud-u haricisi dediğimiz yaratılmış ve vücuda gelmiş halinde tecelli etmektedir. Şayet ilim ile birlikte kudret de hemen tecelli etmiş olsaydı, Allah'ın ilmindeki her şeyin bir anda yaratılması söz konusu olacaktı. Oysa Allah'ın takdir ettiği şeylerde ilim hakim olsa bile, kudret o alana girmiyor. Kudret vardır, ancak hemen tecelli etmiyor.

Mesela, on sene sonra ne yapacağım, Allah tarafından bilinmektedir. Ancak, kudret tecelli etmediği için hemen yaratılmıyor. On sene sonra kudret de tecelli edince, mâlum olan olay gerçekleşmiş oluyor; yani, olay kaza olmuş olur. İşte bu durum ilim, irâde ve kudretin birlikte tecellisi demektir.

Meselâ, siz zihninizde on tane binanın plânını yapsanız, tasarlasanız, bunları sırf kafanızda tuttuğunuzdan dolayı bunlardan hiçbiri vücuda gelmez. Onların vücuda gelmesi için, irâde ve kudrete ihtiyaç vardır. Aksi halde, kafanızda tasarladığınız binayı sadece siz bilirsiniz. Hayalen onun içinde dolaşır durursunuz ve hayalinizdeki en küçük bir kesinti de o fabrika veya o binayı -sadece ilmi vücutları olduğu için- ortadan kaldırıverir. Hatta, muhayyileniz yardımını kestiğinden dolayı hiç düşünmemiş ve tasarlamamış gibi olursunuz..

Selam ve dua ile...
Sorularla Risale Editör

Kategorisi: İkinci Mebhas, Dördüncü Vecih | Yazar: Sorularla Risale | Okunma Sayısı: 544 | Word indir | Pdf indir
Paylaş
BENZER SORULAR
Yükleniyor...