Block title
Block content

"... daire-i mümkinâtın hakikî hikmetini ve daire-i vücubun ulûm-u hakikiyesini ve daire-i âhiretin maarif-i gamızasını, o denizinden muntazaman ve kesretle akıtıyor." Buraları izah eder misiniz?

 
Cevap

Değerli Kardeşimiz;

"ÜÇÜNCÜ LEM'A: İlmindeki câmiiyet-i harikadır. Evet, Kur'ân, şeriatin müteaddit ve çok ilimlerini, hakikatin mütenevvi ve kesretli ilimlerini, tarikatin muhtelif ve hadsiz ilimlerini, kendi ilminin denizinden akıttığı gibi, daire-i mümkinâtın hakikî hikmetini ve daire-i vücubun ulûm-u hakikiyesini ve daire-i âhiretin maarif-i gamızasını, o denizinden muntazaman ve kesretle akıtıyor."(1)

Daire-i mümkinat şu içinde yaşadığımız dünya da dahil bütün kainat ve kevniyatı içine alan geniş ve ihatalı bir kavramdır. Kur’an, bu kainat ve kevniyatın hikmetini yani ne için yaratıldıklarını ve hangi maksada hizmet ettiklerini çözen ve insanlığa ders veren en sadık en kesin ve en kapsamlı bir kitaptır. İnsan cüzi ve salt aklı ile bu dairenin sırlarını hikmetlerini çözemiyor. Bu yüzden insan aklı İlahi vahye muhtaç ve onun rehberliğine ihtiyaç duyuyor.

Daire-i Vücup, Allah’ın Zat-ı Akdes ve sıfatlarını ifade eden bir tabirdir ki, Allah’ın Zatı ve sıfatları hakkında en kesin ve yanıltmaz bilgi Kur’an’dır. Zira Kur’an Allah’ın ezeli ilminden süzülüp gelen bir vahiydir. Allah hakkında insan aklı tek başına yetersizdir, bunun en büyük şahidi felsefenin Allah’ı ve sıfatlarını hakkı ile bilememesidir. Felsefenin en büyük dahilerinden olan Aristo Allah’ın varlığını anlamakta güçlük çekmiş, onu sadece ilk sebep olarak görebilmiştir. Halbuki Kur’an Allah hakkında tam bir tatmin tam bir irfan kaynağıdır.

Daire-i ahiret, cennet ve cehennemi de içine alan ve insanın aklı ile keşfedemeyeceği gaybi alemlerdir ki, bu alemler insan için gamızdır, yani derin ve gizlidirler. İnsan salt ve soyut aklı ile bu alemler hakkında fikir edinemez, yorumda bulunamaz. İnsan aklı kabrin beri tarafında kalır, ama arkasında nelerin olup bittiğini göremez. Kabrin arkası ancak vahyin ışığı ile görebilir ki, vahyin ışığı ile bakıldığında kabir ya cennet bahçelerinden bir bahçe ya da cehennem çukurlarından bir çukurdur.

Özet olarak, Kur’an Allah’ın ezeli ilminden süzülüp gelen ve her şeyin hakikatine ve özüne nüfuz edebilen yegane kitap olup, insanlığın en sadık ve en müstakim rehberidir.

(1) bk. Sözler, Yirmi Beşinci Söz.

Selam ve dua ile...
Sorularla Risale Editör

Paylaş
BENZER SORULAR
Yükleniyor...