Block title
Block content

Dalaletin esbabını anlamak suretinde kuvve-i müfekkirenin gücü ile bitarafane muhakemesini açar mısınız? Bende, dalalette olan insanların sebebini araştırmaya bir meyil var. Bazen yoruluyorum. Bir de yakini imaninin nasıl olduğunu açar mısınız?

 
Cevap

Değerli Kardeşimiz;

"Hem bazan bir emr-i küfrîde tefekkürü, küfür zanneder. Yani, dalâletin esbabını anlamak suretinde kuvve-i mütefekkirenin cevelânını ve tetkikatını ve bîtarafâne muhakemesini, hilâf-ı iman zanneder. İşte, telkinât-ı şeytaniyenin eseri olan şu zanlardan ürkerek, 'Eyvah! Kalbim bozulmuş, itikadıma halel gelmiş.' der. O haller galiben ihtiyarsız olduğundan, cüz-ü ihtiyarîsiyle ıslah edemediğinden ye'se düşer."(1)

Üstad Hazretleri burada küfür üzerinde düşünmenin ve tarafsız bir şekilde küfrü analiz etmenin hüküm açısından küfür olmadığını ifade ediyor. Yani, küfür ve inkarın sebep ve gerekçelerini  anlamak şeklinde aklın cevelân ve tetkikat yapması ve tarafsız ve objektif  bir şekilde muhakemede  bulunması imana zıt değildir. Risale-i Nurların yüzlerce yerinde Üstad Hazretleri bu tarz muhakemeyi işletmiştir. Önce küfrün karanlık yüzünü sonra da imanın sabah aydınlığını göstererek imandaki kemalatı ders vermiştir.

Yalnız, yine yukarıda vermiş olduğumuz bahsin devamında bu tarafsızlık ve objektifliğin huy ve karakter haline getirilmemesi gerektiği de ifade ediliyor. Nasıl ki, ilaç faydalı iken,  dozajını artırmak ölüme sebebiyet veriyor ise, objektif analizin de dozajı arttırılıp lüzumsuz bir seviyeye çıkarılması imansızlığa veya hakka taraftarlığın kırılmasına ve zayıflamasına sebebiyet verebilir. Bunlara dikkat etmek kaydı ile bitarafane muhakeme imanın kemalatını anlamakta faydalı ve müessir bir yöntem olabilir, Risale-i Nurlarda olduğu gibi. 

Yakini iman, imanın tahkiki ve sağlam olması demektir ki, bunun çok mertebeleri vardır. Delil ve burhanlar katiyet ve sağlamlık bakımından sınıflara ayrılırlar. Bazısı bazısından daha kati ve yüksek olabilirler.

Bu hususta en belirgin tasnif üç tanedir. Bunlar ilmelyakin, aynelyakin ve hakkelyakin olarak ifade edilmiştir.

Bu üçünün derece ve manasına işaret eden bir misal ise şöyle ifade edilmiştir; müevattir derecesinde  gelen delillerle, Kabe’nin varlığını -görmediğimiz halde- biliyoruz. Bu ilmelyakin mertebesini göstermektedir. Mekke’ye gidip Kabe’yi uzaktan görmemiz ise aynelyakin mertebesini ve Kabe’ye dokunmamız ise hakkelyakin mertebesini ifade etmektedir. Şu mertebe, evvel ikisinden de daha sağlam ve katiyet ifade eder.

(1) bk. Sözler, Yirmi Birinci Söz, İkinci Makam.

Selam ve dua ile...
Sorularla Risale Editör

Kategorisi: İkinci Makam, Beşinci Vecih | Yazar: Sorularla Risale | Okunma Sayısı: 2786 | Word indir | Pdf indir
Paylaş

Yorumlar

MEKKE
ALLAH razı olsun...
Yorum yapmak için Giriş Yapın ya da Üye olun.
BENZER SORULAR
Yükleniyor...