Block title
Block content

"Eğer beşerin ekseriyet-i mutlakası bir mekteb-i âlînin talebesi gibi, bir tarz-ı hayat-ı içtimâiyeyi giyse, bir seviyeye girse, o vakit mezhebler tevhid edilebilir." aynı hayat tarzında olanlar, farklı mezhepleri tercih edebilirler mi?

 
Cevap

Değerli Kardeşimiz;

Üstad burada, insanlar tamamı ile bir tarz, bir kalıp içine yerleşmez, demek istiyor. Bu yüzden mezheplerin birleşmesi; içtimai ve fıtri açıdan muhaldir. Ne zaman insanlar robot gibi, tek tarz, tek tip, tek kalıp olursa, o zaman mezhepler birleşir;  bu da fıtri olarak mümkün olmayacağına göre, mezheplerin de birleşmesi mümkün değildir.

Üstad'ın,

"Eğer beşerin ekseriyet-i mutlakası bir mekteb-i âlînin talebesi gibi, bir tarz-ı hayat-ı içtimâiyeyi giyse, bir seviyeye girse, o vakit mezhebler tevhid edilebilir." (1)

ifadesi, bu hakikati daha da vazıh hale getirmek için, farazi bir zihin egzersizidir. Yoksa böyle olacak ve mezhepler birleşecek, demiyor.

Mezhep tercihleri; insanın mizacı ve bulunduğu örfi ve coğrafi şartlar dahilinde olmalıdır. Mesela; Maliki mezhebinde abdest alırken baş tamamen mesh ediliyor, şimdi kutuplarda yaşayan bir Müslümanın, günde beş kez bu hükmü tatbik etmesi zor olur. Bu yüzden kutuplarda yaşayan Müslümana en uygun fetva Şafi mezhebinin fetvasıdır. Zira bu mezhepte, ıslak parmakla başa dokunmak mesh için kafidir.

Aynı şekilde; uzak doğu örfünde haşere yemek normalken, bizim örfümüzde çok tiksindiricidir. Maliki mezhebinden haşareleri yemek caizken, Hanefi mezhebinde caiz değildir.

İşte insanın mezhep tercihinde mizaç, örf, coğrafi şartlar, şehir ve kırsal hayat koşulları çok önemlidir. Yoksa keyfi bir seçim olmamalıdır.

Sırf aykırılık olsun diye, ekseri Hanefi olan bir yerde, Şafi mezhebini seçmek, ekseri Şafi olan bir yerde de Hanefi mezhebini seçmek, mürüvvete uymaz. Mürüvvet; toplumun doğru hayat tarzına uyum sağlamak demektir.

(1) bk. Sözler, Yirmi Yedinci Söz, Hatime.

Selam ve dua ile...
Sorularla Risale Editör

Kategorisi: Yirmi Yedinci Sözün Hatimesi | Yazar: Sorularla Risale | Okunma Sayısı: 3147 | Word indir | Pdf indir
Paylaş
BENZER SORULAR
Yükleniyor...