Block title
Block content

"Eğer desen: Her bir fende yalnız bir fezlekeyi bilmek bir adam için mümkündür... Elcevap: Neam, lâ!" Cevabın girişinde hem evet hem hayır deniliyor, burayı açar mısınız?

 
Cevap

Değerli Kardeşimiz;

"Vehim ve Tenbih"

"Eğer desen: Her bir fende yalnız bir fezlekeyi bilmek bir adam için mümkündür."

"Elcevap: Neam, lâ! Zira öyle bir fezleke ki, hüsn-ü isabet ve mevki-i münasipte ve münbit bir zeminde istimal gibi, sabıkan mezkûr sair noktalarla cam gibi, maverasından ıttıla-ı tam ve melekeyi gösteren fezlekeler mümkün değildir. Evet, kelâm-ı vahid iki mütekellimden çıkarsa, birinin cehline ve ötekisinin ilmine, bazı umur-u mermuze-i gayr-ı mesmua ile delâlet eder."(1) 

Üstadımız burada soruyu sorana "hem haklısın hem de haksızsın" anlamında hem evet hem hayır diyor.

Sorunun meali: Her bir fen ilminin özünü ifade eden bir cümleyi bilmek ve söylemek mümkün ve sıradan bir olaydır. Öyle ise Kur’an’daki fenne dair özlü sözleri söylemekte bu kabilden olup mucize diyemeyiz diyor.

Üstadımız da bu soruya şöyle bir cevap veriyor; önemli olan özlü sözü ifade etmek değil, bu sözün kullanıldığı mevki, makam ve amaca uygun kullanabilmektir. Bunu yapabilmek de uzmanlık ister. Yani çok güzel ve özlü bir sözü, cahil bir adam mevki ve makam gözetmeden ve bağlamına dikkat etmeden alelade ifade etse, bu ifade o adamı uzman ve bilirkişi yapmış olmuyor.  

Önemli olan o sözü yerinde, anlamında ve bağlamında kullanabilmektir. Bu da o kimsenin uzman ve bilirkişi olduğunu gösterir. Mesela, vasat bir adam fizik ilmi ile ilgili birkaç özlü söz ezberleyip fizik profesörlerine Newton edası ile konferans vermeye kalksa rezil olur. Ama fizik ilmine hakim ve vakıf birisi, aynı sözü söylese bunun etkisi çok yerinde ve güzel olur.

İşte Kur’an’ın fenne dair getirdiği fezlekeler, yani özlü sözler ezberden değil konuya hakimiyetten gelen fezlekelerdir.

(1) bk. Muhakemat, Üçüncü Makale, İkinci Maksad, Dördüncü Meslek.

Selam ve dua ile...
Sorularla Risale Editör

Kategorisi: Üçüncü Makale, Dördüncü Meslek | Yazar: Sorularla Risale | Okunma Sayısı: 445 | Word indir | Pdf indir
Paylaş
BENZER SORULAR
Yükleniyor...