Block title
Block content

"Eğer desen: Kader ile cüz-ü ihtiyarî nasıl tevfik edilebilir? Elcevap: Yedi vech ile..." İzah eder misiniz?

 
Cevap

Değerli Kardeşimiz;

"Eğer desen: Kader ile cüz-ü ihtiyarî nasıl tevfik edilebilir?"

Kaderin anlaşılması zor olan, izahı müşkilatlı kabul edilen ve zihinleri en fazla meşgul eden ve karıştıran, şeytanın vesvese anlamında en fazla kullandığı hilesi ve hud’ası (aldatması, düzeni) işte, bu sualin çerçevesi ve muhtevası içerisindedir.

Bu sualin cevabı hakkıyla anlaşılır ve kavranılırsa, kader bahsi mahiyeti itibariyle halledilmiş ve anlaşılmış olur.

Her şeyin; ilm-i ezelide bilmesi murad edilmesi ve yaratılması var ve malum olduğu, hakiki tesirin ancak ve ancak Cenab-ı Hakk'ın tasarrufunda olması ve Ondan izinsiz hiçbir şeyin var olması veya bir şey yapabilmesi mümkün olmadığı halde; insanın ihtiyar ve irade sahibi olması, her hangi bir şeyi tercih etme salahiyeti ve imtihana medar ve uygun şekilde yaratılması zahiren, kader ile irade-i cüz'iyenin tezat teşkil ettiğini düşündürüyor. Yani hem her şeyin dizgini Allah’ın elinde ve Allah’ın kaderi her şeyin muhit ve ihata etmesine iman ediyoruz. Hem de bu alan ve muhteva içerisinde insanın irade sahibi olduğunu ve o irade ile her istediğini tercih etme salahiyetine haiz olduğunu, bu sebeple intihana girdiğini ve neticesinden de mesul ve sorumlu olduğunu kabul ediyoruz ve buna da iman ediyoruz.

İşte bu imanın kadere bakan veçhesiyle iradeye bakan veçhesinin zahir de görünen ve birbirine zıt telakki edilebilen noktaları ve münasebetlerini nasıl anlamalıyız? Hakikaten böyle bir tezat mümkün mü? Yoksa burada bir tevafuk, bir doğru münasebet ve aralarında mühim bir tevafukun olduğunu nasıl anlayabiliriz?

"Elcevap: Yedi vech ile..." (1)

Bu önemli ve hassas suale yedi vecihle cevap vermenin ayrı ayrı keyfiyyet, sebep ve hikmetleri vardır:

a) Bu risaleyi okuyacak ve istifade edecek insanların, ilmi ve marifet seviyeleri açısından ayrı ayrı mesajlar mevcuttur.

b) İnanç ve itikat açısında değişik ve farklı telakkilere sahip olanların ihtiyacı nokta-i nazarından ayrı bir veçhesi mevcuttur.

c) İhtisas ehli ile ihtisas ehli olmayana değişik şekilde yaklaşım ve marifet dersi verilmektedir.

d) Felsefe, kelam ve tasavvuf erbabına bakan başka veçheler ve tavsiyeler de nazara alınmıştır.

e) Meselenin kısadan ana hatları ile hülasasından istifade etmek isteyenlere, bu meseleyi derinlemesine inceden inceye tedkik etme ve tefekkür alanına sokma ihtiyacı hissedenlere ilmen yol göstermek ve yardımcı olmaktır.

f) Kaderi anlamada ve kavramada, anlayış ve idrak farklılıklarına göre her mizaca uygun cevaplar vermektir.

g) Yedi ayrı vecih ile bu meseleyi ciddi manada sağlama ve emniyete almak. Şeytanın ve vesvesesinin müdahele edeceği bütün menfezleri kapatmaktır.

(1) Yirmi Altıncı Söz, İkinci Mebhas, Giriş.

Selam ve dua ile...
Sorularla Risale Editör

Paylaş
Yükleniyor...