"Eğer desen: Kader ile cüz-ü ihtiyarî nasıl tevfik edilebilir? Elcevap: Yedi vech ile..." İzah eder misiniz?

Cevap

Değerli Kardeşimiz;

"Eğer desen: Kader ile cüz-ü ihtiyarî nasıl tevfik edilebilir?"

Kaderin anlaşılması zor olan, izahı müşkilatlı kabul edilen, zihinleri en fazla meşgul eden, karıştırılan, şeytanın en çok vesvese verdiği, insanları aldattığı şey, bu kısımdır.

Bu sualin cevabı hakkıyla anlaşılırsa, kader bahsi de mahiyeti itibariyle halledilmiş ve anlaşılmış olur.

Her şeyin; ilm-i ezelide bilinmesi, murad edilmesi ve yaratılması, hakiki tesirin ancak ve ancak Cenab-ı Hakk'ın tasarrufunda olması ve O’ndan izinsiz hiçbir şeyin vücud bulmasının mümkün olmaması; insanın ihtiyar ve irade sahibi olması, herhangi bir şeyi tercih etme kabiliyetinde yaratılması, bunun için imtihana tabi tutulması zahiren, kader ile irade-i cüz'iyeya zıt gibi görünüyor. Yani hem her şeyin dizgini Allah’ın elinde olduğuna, O’nun ilminin her şeyi ihata ettiğine iman ediyoruz; hem de insanın irade sahibi olduğunu ve o irade ile her istediğini tercih etme salahiyetine haiz olduğunu, bu sebeple imtihana girdiğini ve neticesinden de mesul olduğunu kabul ediyoruz ve buna da iman ediyoruz.

İşte bu imanın kadere bakan veçhesiyle iradeye bakan veçhesinin zahirde görünen ve birbirine zıt telakki edilebilen noktaları ve münasebetlerini nasıl anlamalıyız? Hakikaten böyle bir tezat mümkün mü? Yoksa burada mühim bir tevafukun olduğunu nasıl anlayabiliriz?

"Elcevap: Yedi vech ile..." (1)

Bu mühim suale yedi vecihle cevap verilmekte, sebep ve hikmetleri izah edilmektedir.

1- Bu risaleyi okuyacak ve istifade edecek insanların, ilmi ve marifet seviyeleri açısından ayrı ayrı mesajlar mevcuttur.

2- İnanç ve itikat açısında değişik ve farklı telakkilere sahip olanların ayrı bir veçhesi mevcuttur.

3- İhtisas ehli olan ile avam olana değişik şekilde yaklaşılmakta ve marifet dersi verilmektedir.

4- Felsefe, kelam ve tasavvuf erbabına bakan başka cihetler de nazara alınmıştır.

5- Meseleyi ana hatlarıyla ve derinlemesine tedkik etmek isteyenlere ilmen yol göstermektir.

6- Kader konusunu anlamada, anlayış seviyesine ve idrak farklılıklarına göre her mizaca münasip cevaplar vermektir.

7- Yedi ayrı vecih ile bu derin meseleyi mukni bir şekilde izah edip, şeytanın vesvesesinin müdahele edeceği bütün menfezleri kapatmaktır.

(1) Yirmi Altıncı Söz, İkinci Mebhas, Giriş.

Selam ve dua ile...
Sorularla Risale Editörü

Bu içeriği faydalı buldunuz mu?
Yükleniyor...