Block title
Block content

"Eğer saadet-i ebediye olmazsa, şu esaslı nizam, bir sûret-i zaife-i vâhiyeden ibâret kalır; yalancı, esassız bir nizam olur. Nizam ve intizamın ruhu olan mâneviyât ve revâbıt ve niseb, hebâ olup gider." açar mısınız?

 
Cevap

Değerli Kardeşimiz;

Allah, kainatta muazzam bir nizam ve sistem kurmuştur. Bu nizam ve sistemi manidar yapan şey ise; nizamın kuruluş gayesidir. Yani, neden bu kainat ve nizam kurulmuştur, sorusunun cevabı; nizamı nizam yapar. Hiç bir gaye gözetilmeden kurulan fabrika ve şirket manasız olduğu gibi, gayeleri ve hedefleri olmayan bir kainat ve nizam da manasız ve esasız olur.

Kainat ve kainattaki nizamın en temel gayesi; tevhit ve haşirdir. Yani kainat tevhit ve haşir temeli üzerine kurulmuş bir bina gibidir. Temelsiz bina nasıl mümkün değilse, tevhit ve haşirsiz bir kainat da mümkün değildir. Zira kainattaki nizamın temel kanunları haşir inancı üstünde programlanmış.

Mesela, kainat nizamı içinde muazzam bir adalet sergisi açılmış. Bu adaleti hakiki yapan ve tamamlayan şey, öldükten sonra dirilme inancıdır. Zira zalim ile mazlum bu dünya nizamı içinde eşit olarak ölüyorlar. Ne zalim ceza görüyor ne de mazlum hakkını alıyor. Şayet öldükten sonra hesap olmasa, o zaman kainat nizamı içindeki adalet sergisi manasız ve esassız kalacak. Nizam çürük ve önemsiz bir gösteriden ibaret kalacaktır. Netice alınmayan her sistem bozuk ve esassızdır. İşte kainat sistemini sağlam ve esaslı yapan gaye haşirdir.

Nizam ve intizamın ruhundan maksat, netice ve gayesidir. Bir fabrikanın ruhu ürettiği mamuldür. Mamul yok ise o fabrikanın gayesi ve ruhu da yok demektir. Aynı şekilde kainattaki nizam ve intizamın maneviyat ve ruhu haşirdir, haşir olmadığı zaman haşire göre kurgulanan kanunlar ve nispetler manasız olur ve havada kalır. Mesela; kainat intizamı içinde adalet bir rükündür, adaletin neticesi ise; ceza veya mükafattır. Şayet ceza ve mükafat olmaz ise; adalet rüknü boşta ve havada kalır.

Nispetten ve revabıttan maksat; suç ile ceza, itaat ile mükafat arasındaki gereklilik bağıntısıdır. Şayet suç varken ceza olmaz ise; bağlantı ve nispet kopmuş demektir. O zaman manasız boşuna bir sistem olmuş olur. Zira sistem bu bağ üzerine kurulmuştu.

Bir adalet sarayı yapılmış, hakimler atanmış, mahkeme salonları hepsi tamam ama; hakimin verdiği cezanın infaz edileceği hapishane ortada yok. O zaman bütün saray ve hakimlerin nispet ve bağları kopmuş olur, bir oyuncak ve oyuncudan ibaret kalmış olurlar. Adalet sarayını güçlü ve saygın yapan şey hapishanedir. Hapishane olmaz ise adalet sarayı dalga konusu olur.

Selam ve dua ile...
Sorularla Risale Editör

Paylaş
BENZER SORULAR
Yükleniyor...