Block title
Block content

"Ekseriyet-i mutlaka ile hayır ve mehâsin ve kemalât, vücuda istinâd eder ve ona raci olur." Bu cümleyi açıklar mısınız?

 
Cevap

Değerli Kardeşimiz;

Vücut, varlık anlamında, adem de yokluk anlamında kullanılmıştır. Bütün hayır, güzellik ve mükemmellikler, varlık üstüne bina olmuşlardır. Varlık, bir binanın temeli gibi, bütün her şey onun üzerine tesis edilmiştir. Varlığın zıttı olan adem, yani yokluk ise, temelin yıkılması ile nasıl bütün tesis ve binalarda gider ve yok olur, varlığın gidip, yokluğun gelmesi de her şeyi yerle bir eder, yokluğa atar.

Üstad, "Nasıl hayır, güzellik ve mükemmelliklerin varlığı vücuda dayanır, aynen bunun gibi, küfür, dalalet, şer ve musibetlerin de dayanağı ademdir, yokluktur."(1) diyor. Ama görünüşte var gibi duruyorlar, esasta ise yoklar.

Mesela, küfür, var olan bir şeyi kabul etmemektir. Kabul etmemek ise, bir iş, bir amel değildir. üzerinde hareket etmeye gerek yoktur. Ama, kabul etmek, bir eylem, bir iştir. Üzerinde hareket etme mecburiyet vardır.

Keza, çalışmak güzel ahlaktır. Tembellik, şerdir. Çalışmak, bir eylemdir. Ama tembellik ise, eylemsizliktir, hareketsizliktir. Küfür de tembellik de görünüşte var gibi duruyorlar, ama aslında yok hükmündeler.

Allah onları  hayırlara bir kıyas olması, hem de tanınmaları için, sureten bir varlık rengi vermiştir. Bu varlık rengini ayrı tutmak için Üstad, ekseriyet tabirini kullanmış. Varlık alemi içinde, sureten de olsa, şerler ve masiyetlerin de varlığı olduğu için, önermeyi genellemeye götüremeyeceği için, Üstad, ekseriyet tabiri ile onları istisna etmiştir. Bir ihtimal ve imkan da olsa, genellemeyi bozacağından, onun için tamamı değil de ekseri demek doğru olur.

(1) bk. Lem'alar, On Üçüncü Lem'a Dördüncü İşaret.

Selam ve dua ile...
Sorularla Risale Editör

Kategorisi: Dördüncü İşaret | Yazar: Sorularla Risale | Okunma Sayısı: 4981 | Word indir | Pdf indir
Paylaş
BENZER SORULAR
Yükleniyor...