Block title
Block content

Emanetin bir vechinin ene olduğu belirtiliyor. Acaba başka hangi vecihleri var?

 
Cevap

Değerli Kardeşimiz;

“Biz emaneti göklere, yere ve dağlara teklif ettik de onlar bunu yüklenmekten çekindiler, ondan korktular. İnsan ise, onu yüklendi. Şüphesiz o, çok zalim ve çok cahildir." (Ahzab, 33/2)

Bu ayette geçen "emanet" kavramı farklı yorumlara müsaittir. Mesela, Gazali bu emaneti "marifet ve tevhid" olarak açıklar.(1) Bu meyanda,

"Ne yer, ne gökler beni içine almadı. Fakat mü'min kulumun kalbine yerleştim."(2)

hadisini nazara verir.

Muhyiddin b. Arabi, benzeri bir yaklaşımla "marifetullah'a güç, vüs'at" şeklinde yorumlar. Çünkü insan âlemin meyvesidir. Nefsini alemde görür. Alemin tamamını içine alan nefsiyle Rabbini görür. Bundan dolayı, alemin güç yetiremediğine güç yetirir, kalbiyle Allah'a muhatap olur.(3)

Bursevi ise, emaneti üç mertebede ele alır:

1. Dinin mükellef kıldığı şeyler. Emanetin edası gerektiği gibi, bunların da gözetilmesi gerekir. Mesela, akıl bir emanettir, azalar birer emanettirler. Ruhlar aleminde insandan alınan misak ve ahitler, hep birer emanet durumundadır.

2. Muhabbet, aşk, incizab-ı İlahi. Bu birinci mertebenin neticesidir. İnsan, bu gibi özellikleriyle meleklere üstün gelir. Gerçi, meleklerde de muhabbet vardır. Fakat onların muhabbeti, terakkiye sebep olan mihnet, bela ve zor tekliflere bina edilmemiştir. Gerçek terakki, sadece insan içindir.

3. Vasıtasız feyz-i İlahi. Bu feyz, ayette "zalumiyet ve cehuliyet" ile işaret olunan vücudî perdelerden çıkmakla elde edilir.

Bu üç mertebeden birinci mertebe avam, ikinci mertebe havas, üçüncü mertebe ehass-ı havas içindir.(4)

Nur Külliyatında emanetin çok cihetlerinden bir cihetinin de "ene" olduğu ifade edilir. Yani, insan Allah'ın verdiği benlik ile Allah'ı tanır. Mesela, Kendi cüz'i ilmiyle Allah'ın külli ilmini, cüz'i kudretiyle O'nun sonsuz kudretini tanır.(5)

Gök, yer ve dağa doğrudan Allah'a muhatap olabilecek kabiliyetler verilmediğinden, onlar emaneti kabul etmemişler, çekinmişlerdir. İnsan ise, emaneti taşıyabilecek kabiliyette yaratılmakla beraber, zulüm ve cehalet perdelerini aşmadan o ağır emaneti taşıyamaz, kaldıramaz.

Dipnotlar:

(1) bk. Gazali, İhya, III, 14.
(2) bk. age. III, 15. Hadis, ehl-i tasavvuf mabeyninde meşhur olup, müminin kalbinin Allah'a muhatap olmasını ifade eder. Hadis için bk. Aclûnî, Muhammed, Keşfu'l-Hafa, Daru İhyai't-Türasi'l-Arabi, Beyrut, 1351 h., II, 195.
(3) bk. Alûsî, Ebu'l-Fadl, Ruhu'l-Meani, Daru İhyai't-Türasi'l-Arabi, Beyrut, 1985, XXII, 102.
(4) bk. Bursevi, VII, 249-250.
(5) bk. Nursi, Sözler, Sözler Yay. İst. 1987, s. 502-504.

Selam ve dua ile...
Sorularla Risale Editör

Paylaş

Yorumlar

şehrayin
Emanet Allah'ın biz kullara verdiği maddi ve manevi azalar duygular cihazlar hislerdir. ayrıca hepimizin umumi alemden inikas eden hususi dünyamız da emanettir ayrıca mevcudatın tespihatını ibadetini cenabı hakka takdim etmek vazifesi de emanettir esmayı anlamak tecelliyatını bilmekte emanettir v.s v.s
Yorum yapmak için Giriş Yapın ya da Üye olun.
BENZER SORULAR
Yükleniyor...